تأثیر داستانهای مثنوی معنوی بر رشد مهارتهای تفکر انتقادی دانشآموزان دورۀ دوم متوسطه
نویسندگان
1 کارشناس ارشد رشته برنامه ریزی آموزشی. واحد کرج. دانشگاه آزاد اسلامی. کرج. ایران
2 استادیار گروه علوم تربیتی. دانشگاه پیام نور. تهران. ایران.
3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
doi
10.30486/jsre.2021.551491.0چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان اثربخشی استفاده از داستانهای مثنوی معنوی بر رشد مهارتهای تفکر انتقادی دانشآموزان دورۀ دوم متوسطۀ منطقۀ 3 شهر کرج انجام پذیرفت. روش پژوهش از نوع شبهآزمایشی و طرح پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه آزمایش است. جامعۀ آماری را کلیۀ دانشآموزان دورۀ دوم متوسطه منطقۀ 3 شهر کرج در سال تحصیلی 96-97 تشکیل داده است. برای انجام پژوهش در شرایط یکسان هر دو گروه پیشآزمون با استفاده از پرسشنامه تفکر انتقادی واتسون ـ گلیزر(1994) به عمل آمد که روایی آن به صورت روایی محتوایی توسط متخصصان تأیید و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 87/0 محاسبه شد. بستۀ آموزشی (داستانهای مثنوی معنوی) طی 16 جلسۀ 90 دقیقهای در 8 هفته به گروه آزمایش ارائه شد، درحالی که در این مدت گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکردند. پس از اتمام جلسات آموزشی بر روی گروه آزمایش، از هر دو گروه در شرایط یکسان پسآزمون به عمل آمد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون تحلیل کوواریانس تکمتغیره و چندمتغیره از نرم افزار SPSS25 استفاده شد. پس از تعدیل نمرات پیشآزمون، تفاوت بین گروه آزمایش و کنترل در متغیر تفکر انتقادی در سطح آلفای 01/0 معنادار و میانگین تعدیل شدۀ گروه آزمایش (95/33) بیشتر از میانگین تعدیل شده گروه کنترل (07/25) بوده است. نتایج نشان داد که آموزش داستانهای مثنوی معنوی در رشد تفکر انتقادی و مؤلفههای آن (استباط (sig=0.83)، شناسایی مفروضات (sig=0.47)، استنتاج (sig=0.64)، تفسیر (sig=0.71) و ارزیابی (sig=0.28) مؤثر بود.