مدل‌زنی و شبیه‌سازی الگوی پراش پرتو ایکس مربوط به نقاط کوانتومی ZnSe

نویسندگان
doi
چکیده

مقدمه : در کار حاضر، شبیه‌سازی الگوی پراش پرتو ایکس ( XRD ) مربوط به نقاط کوانتومی ZnSe با استفاده از یک کد محاسباتی توسعه یافته انجام می‌شود. ZnSe یک نیم‌رسانای مهم دارای فاز بلوری پایدار با ساختار مکعبی مرکز ‌وجهی و ثابت شبکه 5.6676 آنگستروم است که در حوزه‌های اپتوالکترونیک، آشکارسازهای فروسرخ و فناوری‌های هوا فضایی نیز کاربردهای فراوانی دارد. روش : در این کار پژوهشی، الگوی پراش پرتو ایکس برای دو حالت کُپه‌ای و نانومقیاس ZnSe شبیه‌سازی می‌گردد. یافته ­ها : از نتایج چنین برمی‌آید که در حالت کپه‌‌ای قله‌ها‌ی پراش کاملاً تیز و باریک هستند که با جدول‌ها‌ و کارت‌ها‌ی استاندارد همخوانی دارد. با این حال، در ابعاد نانو قله‌ها‌ پهن‌تر شده و شدت آنها نیز کم و زیاد می‌شود که نشان دهنده کاهش اندازه بلورک و افزایش نقص‌ها‌ی ساختاری است. مقایسه‌‌ای بین شبیه‌سازی و نیز نتایج تجربی انجام می‌شود که از تطابق بین XRD تجربی و شبیه‌سازی از بابت تعداد قله‌ها، مکان آنها، نسبت شدت‌ها و پهنای قله‌ها نشانگر یک مطابقت خوب می‌باشد. نتیجه­ گیری : پژوهش پیش‌رو مؤید این مطلب است که شبیه‌سازی XRD ابزار قدرتمند و کارآمدی برای تحلیل ساختاری نانو مواد است که می‌تواند اثرات اندازه و نقص را بر الگوهای پراش به دقت بازتولید کند. لذا برنامه‌ی توسعه‌یافته قادر است در تحلیل و طراحی نانو ساختارهای نیم‌رسانای ZnSe و ترکیبات دیگر کاربرد مهمی داشته باشد.