تغییرات ژنتیکی برای صفات مورفولوژیک و کمّی مرتبط با عملکرد دانه در لاین های خالص جو با استفاده از تجزیه و تحلیل چند متغیره

نویسندگان

1 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

2 مربی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

4 استاد پزوهشکده بیوتکنولوزی کشاورزی کرج

5 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

doi
چکیده

به منظور تعیین میزان تنوع ژنتیکی در صفات مورفولوژیک و کمّی موثر بر عملکرد دانه، 99 لاین خالص جو به همراه یک رقم شاهد تجاری (رقم نصرت) که از برنامه های به نژادی جو در ایستگاه های کرج، اهواز٬ زابل، میاندوآب و دو مرکز تحقیقات بین المللی برای مناطق خشک (ایکاردا) و مرکز تحقیقات بین المللی ذرت و گندم (سیمیت) حاصل شده بودند، مطالعه ای در سال زراعی 87-1386 در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در قالب طرح آلفا لاتیس، با 2 تکرار اجرا گردید. بالاترین وراثت پذیری به تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک (100 = 2h) اختصاص داشت و عملکرد دانه وراثت پذیری متوسطی (5/60 %) را نشان داد. همبستگی های ژنتیکی بین صفات روند مشابهی با همبستگی های فنوتیپی داشت و عموما از آن ها بزرگ تر بود. تجزیه به عامل ها، صفات مورد بررسی را به سه عامل کاهش داد که 100% درصد تنوع کل را توجیه نمودند. عامل اول شامل تعداد دانه در متر مربع، عملکرد دانه و سرعت پر شدن دانه بود و عامل دوم تعداد سنبله در متر مربع، تعداد دانه در سنبله و وزن دانه در سنبله را شامل گردید. عامل سوم نیز سرعت پر شدن دانه، وزن هزار دانه و طول سنبله را در برگرفت.تجزیه خوشه ای سه گروه عمده را آشکار ساخت و مشخص نمود که لاین های انتخاب از یک مکان خاص توزیع پراکنده ای در گروه های مختلف دارند.