ارائه چارچوب ادراکی برای تبیین اثرات و پیامدهای سیاستگذاری برنامه درسی در نظام آموزشوپرورش ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامه درسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استاد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.30486/jsre.2022.1957339.2160چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اثرات و پیامدهای سیاستگذاری برنامه درسی در نظام آموزشوپرورش ایران بهمنظور ارائه مدل انجام شده است. روش پژوهش روش آمیخته یا ترکیبی بود، بدین صورت که در بخش اول با تحلیل دادهبنیاداز نوع اشتراوس و کوربین،ابعاد ، سطوح ، فرایند ، مشارکت کنندگان و مولفههای موثرسیاستگذاری برنامه درسی در نظام آموزشوپرورش ایران شناسایی و در بخش دوم با روش توصیفی از نوع پیمایشی به اعتبارسنجی آنها پرداخته شد. جامعه آماری در بخش اول، نخبگان صاحبنظر ودارای تجربه در حوزه سیاستگذاری برنامه درسی بودند که با استفاده از روش نمونهگیری نظری به آنها مراجعه شد.در بخش دوم جامعه آماری شامل متخصصان برنامه درسی در حوزه سیاستگذاری بودند. در بخش کیفی تعداد مصاحبهشوندگان 11 نفر بود ودر بخش کمّی بااستفاده از جدول مورگان تعداد 148 نفر نمونه برآورد شد. ابزار پژوهش در بخش اول، مصاحبه نیمهساختاریافته و در بخش دوم، پرسشنامه محققساخته مبتنی بر ابعاد و مؤلفههای استخراجی از دیدگاه صاحبنظران گوناگون است که روایی صوری و محتوایی آن پس از مطالعه توسط متخصصان دانشگاهی تأیید شده است. پایایی پرسشنامه نیز با ضریب آلفای کرونباخ 0.96بود.در تحلیل کیفی یافتههااز پارادایم تفسیرگرایی و نرم افزار 2018 Maxqda استفاده شد. در تحلیل کمّی دادهها از روش تحلیل مسیر با نرمافزارSmartPLS3 استفاده شد. نتایج نشان داد اثرات و پیامدهای سیاستگذاری برنامه درسی در نظام آموزشوپرورش ایران عبارتاز شرایط علی(عدم تعامل قدرتهای مسلط و دانش آکادمیک ،عدم شفافیت در فلسفه غالب موثر)، شرایط زمینهای(مقاومت جامعه مخاطبین در مقابل سیاستهای تجویزی، فرصت واقع بینی نسبت به نتایج عملیاتی سیاست)،شرایط میانجی(نگرش سهمیه ای به سیاست گذاری، فاصله بین سیاستگذار و سیاست پذیر) ، پدیده محوری(سیاستهای محتوا، سیاست های یاددهی و یادگیری،ارزشیابی سیاستهاو سیاست اهداف)،راهبردها(بسترسازی برای نظام چند تالیفی، اعمال چرخه پویا ، ایجاد فضای مشترک تصمیم سازی) و پیامدها(حساسیت سیاست ها نسبت به تحولات، استقرار چرخه فعال سیاست گذاری،اجرای عدم تمرکز تا سطح مدارس) بوده لست.