ارائه الگوی برنامه درسی پرورش خودآگاهی برای دانش آموزان دوره دوم ابتدایی
نویسندگان
1 استاد رشته برنامه ریزی درسی گروه علوم تربیتی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران
2 دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت. دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی. دانشگاه علامه طباطبایی. تهران. ایران
3 استاد رشته برنامه ریزی درسی گروه علوم تربیتی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
4 دانشجو دکتری فلسفه تعلیم و تربیت. گروه علوم تربیتی. دانشکده ادبیات. دانشگاه بوعلی سینا. همدان. ایران
doi
10.30486/jsre.2022.1959145.2152چکیده
هدف این پژوهش ارایه الگوی برنامه درسی پرورش خودآگاهی برای دانش آموزان دوره دوم ابتدایی با رویکرد پژوهش ترکیبی (کیفی ،کمی) بود. در بخش کیفی از روش استنتاجی (پیش رونده) روش تحلیل فرانکنا (گزارهای واقعنگروهنجاری) مبانی خودآگاهی استنباط گردید. با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته، انواع خودآگاهی و ماهیت و ویژگیهای عناصر اساسی برنامه درسی (هدف، محتوا، روش تدریس و شیوهی ارزشیابی) استخراج شد. اعتبار داده های کیفی با استفاده از معیارهای تأیید پذیری و اطمینان پذیری تعیین شد. برای تجزیه و تحلیل دادههای کیفی از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده گردید. دربخش کمی برای تعیین اعتبارالگواز روش CVR استفاده شد. نتایج نشان داد مبانی خودآگاهی شامل ارتباط نفس و بدن، تکامل و تعالی نفس، غیریت( دیگری)، غایتنگری، اندیشهورزی و خودآگاهی: فیزیکی، هیجانی، اجتماعی، معنوی، عقلانی بودند. ارتقای شناخت فیزیکی،ارتقای رفتارهای هیجانی، شناخت دیگران، ارتقای شناخت معنوی، ارتقای استدلال به عنوان مهمترین هدف برنامه درسی خوداگاهی، رشد جسمی و جنسی، رشد عواطف و احساسات، ارتباطات اجتماعی، تفکر انتقادی به عنوان محتوی خودآگاهی، روشهای گفتگو پرسشگری، ایفای نقش، گروههای کوچک، بارش مغزی، حل مسئله به عنوان روشهای آموزش خودآگاهی و خودارزیابی، همسالسنجی، والدسنجی، به عنوان مهمترین روش های ارزشیابی الگوی برنامه درسی خودآگاهی در دوره دوم ابتدایی استنتاج گردید. میزان اعتبار مدل نهایی از دیدگاه متخصصان (فلسفه تعلیم و تربیت،روانشناسی تربیتی و برنامه ریزی درسی) 82/0بود. توجه اثربخش به مبانی، مؤلفه ها، انواع و ماهیت ویژگیهای عناصر برنامه درسی خودآگاهی در برنامه درسی دوره دوم ابتدایی میتواند به بهبود پرورش خودآگاهی دانش آموزان کمک کند.