مقایسه پیشرفت تحصیلی و نسبت برون‌داد به درون‌داد (کارایی) و فرایند در چند استان منتخب بر اساس مطالعه تیمز

نویسندگان

1 استادیار مرکز ملی مطالعات تیمز و پرلز، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، تهران، ایران.

doi
10.30486/jsre.2022.1941768.2001
چکیده

آگاهی از میانگین پیشرفت‌تحصیلی استان‌ها یکی از درخواست‌های سیاست‌گذاران از مطالعات بین‌المللی است که به دلیل معرف نبودن نمونه‌ برای تعمیم‌های استانی و حجم کمِ نمونه‌ در بیشتر استان‌ها امکان پاسخ‌گویی به آن وجود نداشت. با‌این‌حال، با تغییر طرح نمونه‌گیری از مطالعۀ تیمز در سال 2015 و اختصاص طبقات نمونه‌گیریِ جداگانه به شش استان بزرگِ شهر تهران، شهرستان‌های تهران، خراسان رضوی، خوزستان، اصفهان، و فارس و افزایش تعداد مدارس این استان‌ها امکان ارائه برآوردهای استانی برای این استان‌ها فراهم شده است. در این مطالعه پیشرفت‌تحصیلی ریاضی و علومِ دانش‌آموزان پایه‌های چهارم و هشتم این استان‌ها مقایسه و روند تغییرات عملکردی آن‌ها از سال 2015 نیز بررسی شد. علاوه‌براین، با توجه به متغیرهای مربوط به درون‌داد و فرایند، دو نسبت برون‌داد به درون‌داد (کارایی) و فرایند برای هر استان محاسبه شد. نتایج مشخص کرد که در هر دو درس و دو پایه شهر تهران،‌ اصفهان، و فارس به ترتیب بالاترین پیشرفت‌تحصیلی را نشان دادند، پس از آن‌ها شهرستان‌های تهران، خراسان رضوی و سایر استان‌ها قرار گرفته و در انتها خوزستان در همۀ حوزه‌های مورد بررسی پایین‌ترین عملکرد را نشان داد. در مقایسه نسبت‌های برونداد به درون‌داد (کارایی) و فرایند تقریباً همین جایگاه‌ها حفظ شد ولی شهرستان‌های تهران شرایط خوبی در نسبت برون‌داد به فرایند و به‌خصوص در کارایی نشان داد. در نسبت برون‌داد به فرایند جایگاه فارس پایین‌تر بود. به‌طور کلی، این مطالعه ضمن مشخص کردن شرایط برخی از استان‌ها در کیفیت یادگیری نشان داد که لزوماً ضعف در منابع و درون‌دادها نمی‌تواند توجیه‌گر ناکامی برخی از استان‌ها در دسترسی به اهداف آموزشی باشد.