حقوق ‌سرمایه‌گذاری و حمایت‌های حقوقی از ‌سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در حقوق ایران

نویسندگان
doi
چکیده

سرمایه‌گذاری، به ویژه سرمایه‌گذاری خارجی، یکی از ابزارهای کلیدی توسعه اقتصادی پایدار و ارتقای رفاه عمومی در هر کشور محسوب می‌شود. در ایران، توجه به سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی و ایجاد چارچوب‌های حقوقی حمایتی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی، به بررسی نظام حقوقی ایران در حوزه حمایت از سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی پرداخته و با تحلیل قوانین مرتبط، از جمله قانون تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی مصوب ۱۳۸۱، نقاط قوت و ضعف این نظام را شناسایی می‌کند. هدف اصلی پژوهش، تحلیل توانایی نظام حقوقی ایران در حمایت از سرمایه‌گذاران و مقایسه آن با استانداردهای بین‌المللی است تا راهکارهایی برای بهبود روند جذب سرمایه ارائه شود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ایران با تدوین قوانین حمایتی و ایجاد تسهیلات قانونی، توانسته است فضای حقوقی نسبتاً امنی برای سرمایه‌گذاران فراهم آورد؛ با این حال، مشکلاتی نظیر بوروکراسی اداری، ناپایداری مقررات، ضعف ضمانت‌های اجرایی و تأثیر محدودیت‌های ارزی و تحریمی، مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی شده است. همچنین، اگرچه اصولی همچون رفتار برابر و اصل رفتار ملی در قوانین پیش‌بینی شده‌اند، خلأهایی در حوزه تعریف دقیق مصادیق مصادره، جبران خسارت و هماهنگی میان نهادهای اجرایی دیده می‌شود. پژوهش حاضر تأکید می‌کند که ایجاد ثبات قانونی، تقویت ضمانت‌های اجرایی و هماهنگی میان دستگاه‌ها، می‌تواند زمینه‌ساز جذب مؤثر سرمایه و تحقق توسعه پایدار در ایران باشد.