فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای بررسی اثر سرما بر روی رشد گیاهچه ارقام برنج آزمایش گلخانه ای در معاونت موسسه تحقیقات برنج کشور در مازندران (آمل) در سال 1388 انجام شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در 3 تکرار، جهت بررسی تأثیر شدت دماهای مختلف (10، 13، 16، 32 درجه سانتی گراد) و مدت‌ آن (1، 2، 3، 4، 5 شبانه روز) روی 5 رقم برنج (دیلم ، لاین843 ، طارم محلی ، فجر ، شیرودی) انجام شد. ارقام در پلات های اصلی و شدت ومدت دما بصورت فاکتوریل در پلات فرعی طراحی شدند. گیاهچه‌ها تا مرحله 3-2 برگی (12-8 روز) در شرایط معمول رشد قرار داده شده و سپس به اتاقک رشد انتقال داده و در تیمار دمای10، 13، 16 درجه سانتیگراد به مدت 1، 2، 3، 4 و 5 شبانه روز نگهداری شدند. پس از پایان دوره سرما‌دهی از هر تکرار 4 گیاهچه انتخاب و صفت‌های رشدی نظیر ارتفاع، وزن خشک کل گیاهچه (وزن خشک اندام هوایی + ریشه) ، سطح برگ، شاخص حساسیت و رنگ برگ اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد بین ارقام، شدت تنش، مدت تنش واثرمتقابل آنها برای کلیه صفات مورد بررسی در مرحله گیاهچه ای اختلاف معنی داری درسطح احتمال 1% وجود داشت که نشان دهنده تأثیر شدت و مدت تنش سرما بر روی ارقام مورد بررسی می باشد. درجه حرارت پایین، رشد نشاها را به میزان 10 تا 50% درمقایسه با تیمار شاهد از نظر صفت های مختلف اندازه گیری شده کاهش داده است. درجه حرارت پایین ( ده درجه سانتیگراد ) تولید ریشه جدید و وزن خشک گیاهچه را کاهش داد که میزان کاهش60% در مقایسه با تیمار 32 درجه سانتیگراد شده است. کاهش درجه حرارت باعث تغییر رنگ پهنک برگ شد و با بررسی رنگ برگ گیاهچه برنج بعد از قرار گرفتن در شرایط تنش سرما می‌توان نتیجه گرفت، گیاهچه هر رقمی که دارای رنگ برگ سبز‌تری باشد میزان خسارت آن کمتر و نسبت به سرما تحمل بیشتری دارد. ارقام شیرودی و طارم محلی در مقایسه با سایر ارقام نسبت به تنش سرما متحمل تر بوده ولی رقم فجر حساستر بود.