شناسایی ملاک¬ها و نشانگرهای رویکرد سنجش به مثابه یادگیری در کلاس¬های چندپایه دوره ابتدایی: یک مطالعه کیفی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ارزشیابی آموزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه روشها، برنامه ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه روشها، برنامه ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
doi.org/10.71788/JSRE.2025.2252چکیده
زمینهسازی برای تربیت شایسته دانشآموزان که هم توانمند، فعال، آگاه و مستقل باشد و هم به ارزشها و فرهنگها احترام بگذارد، از مهمترین دغدغههای متولیان آگاه در نظامهای آموزشی است. رویکرد سنجش به مثابه یادگیري به عنوان جدیدترین رویکرد، با هدفگیري و فراهمسازي شرایط مناسب، زمینۀ شکل گیري و تقویت شایستگیهاي دانشآموزان به عنوان شهروندان مستقل، انعطافپذیر و منتقد را فراهم میکند. پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد تحقیق کیفی و با روش پدیدارشناسی توصیفی با هدف شناسایی ملاکها و نشانگرهای سنجش به مثابه یادگیری در کلاس های چندپایه انجام شد . بدین منظور با استفاده از روش نمونه گیری ملاکی با دو ملاک داشتن اطلاعات در خصوص فنون تدریس و سنجش و نیز تمایل به مصاحبه و مصاحبهی نیمه ساختاریافته با 14 مشارکت کننده، دادهها گردآوری شد و به روش کُلایزی تحلیل گردید. به منظور باورپذیری یافتهها از سه روش ممیزی بیرونی، بازبینی نتایج توسط اطلاعرسانها و درگیری طولانی مدت استفاده شد. نتایج پژوهش، به شناسایی و دستهبندی 3 ملاک و 17 نشانگر برای رویکرد سنجش به مثابه یادگیری در کلاسهای چندپایه دوره ابتدایی منتج گردید. ملاکها و نشانگرهای شناسایی شده برای کلاسهای چندپایه به صورت تدریجی سبب تغییر مسئولیت يادگیری از معلم به دانشآموزان، فراهم کردن محیط يادگیری حمايت کننده، ارزيابي اطلاعات، توسعه مهارتهای فراشناختی و انگیزش ميگردد و چنین قابلیتهایی به مثابه «یادگیری برای یادگیری» که گزاره رویکرد عمقی است را بین دانش آموزان ترویج میدهد و بنظر میرسد بتواند زمینهی لازم برای ساخت ابزار مناسب اندازهگیری رویکرد سنجش به مثابه یادگیری در تعیین کیفیت عملکرد معلمان چندپایه و ارائهی راهکارهای بهبود را فراهم سازد.