واکاوی باورهای تربیتی معلمان با استفاده از پروفایل ایدئولوژی¬های برنامه درسی
نویسندگان
1 دانشیار برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
2 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
doi
10.71788/10.71788/JSRE.2025.1106840چکیده
این مطالعه با هدف تحلیل جایگاه ایدئولوژیهای برنامه درسی (جزمیتگرایی مذهبی، انسانگرایی خردگرا، پیشرفتگرایی، انتقادی، نومفهومگرایی و کثرتگرایی شناختی) نزد معلمان ایرانی و شناخت تاثیر عوامل جمعیتشناختی (جنسیت، تحصیلات و تجربه تدریس) بر ترجیحات ایدئولوژیک آنان انجام شد. شرکتکنندگان در پژوهش تعداد 545 معلم شاغل در موسسات خصوصی و دولتی بودند که پروفایل ایدئولوژی برنامه درسی را به صورت الکترونیکی از طریق گوگلفرم تکمیل کردند. نتایج نشان داد که ایدئولوژیهای پیشرفتگرایی برای معلمان ایرانی در بالاترین جایگاه و جزمیت گرایی مذهبی در پایینترین جایگاه قرار دارد. همچنین نتایج نشان داد که میان ایدئولوژیهای برنامه درسی همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. نیرومندترین همبستگی میان پیشرفتگرایی و نومفهومگرایی و ضعیفترین نوع همبستگی میان جزمیتگرایی مذهبی و انسانگرایی خردگرا بود. اگر چه تفاوت معنیداری در ترجیحات ایدئولوژی برنامه درسی معلمان بر حسب جنسیت مشاهده نشد، اما سطح تحصیلات معلمان بر ارزیابی آنها از میزان مطلوبیت همه ایدئولوژیهای برنامه درسی تاثیرگذار بود. معلمان دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد نسبت به معلمان دارای مدرک دکتری میزان ارزش همه ایدئولوژیها را با درجه بالاتری ارزیابی نمودند. همچنین، معلمان با سابقه بیشتر تجربه تدریس ایدئولوژی کثرتگرایی شناختی را دارای بیشترین ارزش میدانستند و معلمان با سابقه کمتر تمایل بیشتری به ایدئولوژی پیشرفتگرایی نشان دادند.
