فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی چندفرهنگی مبتنی بر نظریه بوم‌شناختی برونفن‌برنر برای دوره متوسطه انجام شد. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوای قیاسی بوده و جامعه آماری را کلیه مطالعات داخلی و خارجی در 20 سال اخیر تشکیل می­دادند. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند و بر اساس اشباع نظری انتخاب و میزان توافق درون‌موضوعی 0.92 برآورد گردید. داده‌ها با تحلیل مضمون پردازش شدند. نتایج نشان داد که طراحی برنامه درسی چندفرهنگی باید در چارچوب چهار سطح زیست‌بومی برونفن‌برنر (ریزسیستم، میان‌سیستم، برون‌سیستم و کلان‌سیستم) انجام شود. در ریزسیستم، تأکید بر احترام به تفاوت‌های فرهنگی، پرورش هویت چندفرهنگی و تقویت مهارت‌های همزیستی مسالمت‌آمیز در تعاملات روزانه دانش‌آموزان است. در میان‌سیستم، تعامل خانواده و مدرسه، برنامه‌های آموزشی مشارکتی و همکاری با نهادهای اجتماعی برای توسعه رویکردهای بین‌فرهنگی مطرح می‌شود. در برون‌سیستم، حمایت دولت، تأمین منابع آموزشی چندفرهنگی و نقش رسانه‌ها در تقویت ارزش‌های فرهنگی اهمیت دارد. در کلان‌سیستم، تأثیر سیاست‌های کلان آموزشی، عدالت اجتماعی و پذیرش فرهنگ‌های بومی و اقلیت‌ها مورد توجه است، بر این اساس، الگوی پیشنهادی برنامه درسی چندفرهنگی مبتنی بر الگوی کلاین در نه عنصر اساسی شامل اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری، مواد و منابع آموزشی، فعالیت‌های یادگیری، گروه‌بندی دانش‌آموزان، فضا، زمان و ارزشیابی تدوین شد. این الگو با درهم‌تنیدگی سطوح زیست‌بومی و عناصر برنامه درسی، رویکردی جامع برای آموزش چندفرهنگی ارائه می‌دهد و موجب تقویت تعاملات بین‌فرهنگی، پذیرش تنوع فرهنگی و توسعه اجتماعی پایدار در نظام آموزشی می‌شود.