فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اهمیت معلم مثبت در بهبود عملکرد تحصیلی، ایجاد انگیزه‌ی مثبت، افزایش اعتماد به نفس و ارائه‌ی آموزش‌های سازنده به دانش‌آموزان،  این پژوهش با هدف طراحی مدل آموزشی معلم مثبت با استفاده از نظریه برخاسته از داده‌ها انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری و تحلیل داده‌ها، کیفی و بر مبنای نظریه داده بنیاد است. حوزه‌ی پژوهش در بخش کیفی شامل کلیه‌ی معلمان دختر دوره متوسطه دوم (پایه دهم) شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که با روش نمونه گیری نظری 19 نفر آنان مورد پرسش قرار گرفتند. ملاک انتخاب افراد دارا بودن تخصص، سوابق مفید تجربی، مطالعاتی یا تحقیقاتی در حوزه پژوهش حاضر بودند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه نیمه ‌ساختاریافته بود که داده‌ها پس از مصاحبه با معلمان به استناد اصل اشباع نظری انجام شد. طول مدت زمان هر مصاحبه 90-30 دقیقه بود مصاحبه‌ها تا جایی ادامه یافت که مصاحبه شونده اطلاعات جدیدی در اختیار پژوهشگر قرار نداد و صرفاً تکرار اطلاعات قبلی بود،  بدین ترتیب اشباع نظری داده‌ها با 19 نفر از مصاحبه‌کنندگان حاصل گردید. برای مشخص کردن روایی و پایایی داده‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان و مرور خبرگان غیر شرکت‌کننده در پژوهش استفاده شد. نتایج تحلیل داده در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و کدگذاری انتخابی حاکی از ۱۴ مقوله و ۱۰۲ کد باز بود که در قالب مدل پاردایمی شامل عوامل علی (جو حمایتی از معلم توسط مدرسه و اولیا، رفع دل مشغولی‌های معلم)، عوامل زمینه‌ای (تخصص و تسلط معلم، رضایت و علاقه ناشی از تدریس)، عوامل مداخله‌ای (زیرساخت مدارس، مشکلات اقتصادی)، راهبردها (تعامل سازنده و دوسویه معلم-شاگرد، ایجاد انگیزه و امیدواری در دانش‌آموزان، مشارکت دادن دانش‌آموزان در یادگیری، شکوفایی خلاقیت‌ها و استعدادهای دانش‌آموزان، تشویق کردن دانش‌آموزان)، پیامدها (آرامش و امنیت دانش‌آموزان، پرورش مهارت‌های اخلاقی و تفکری، رشد هوش عاطفی و شایستگی) مدل معلم مثبت را منعکس نمودند. مدل معلم مثبت به عنوان مدل‌ مناسب برای معلمان و برای کمک به حل مشکلات دانش‌آموزان در مدرسه و در کلاس‌های مضاعف استفاده می‌شود. همچنین پیشنهاد می‌شود مسئولان و دست اندرکاران آموزش و پرورش به صور مستقیم با برگزاری کارگاه‌های آموزشی معلم مثبت برای معلمان، ویژگی‌های مثبت آنان را ارتقاء دهند.