طراحی مدل توسعه سواد بازخورد دانش¬آموزان در یادگیری: رویکرد فراترکیب نظریه ساز

نویسندگان

1 دانشیار، عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز ایران.

2 دانش آموخته دکتری مدیریت آموزشی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز ایران

4 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی،دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ،دانشگاه شیراز ایران

doi
10.71788/JSRE.2025.1200852
چکیده

توانایی سواد بازخورد نشان از اعتماد به نفس، یادگیری و فهم عمیق فراگیر از آنچه آموخته است، دارد. لذا هدف کلی از انجام پژوهش حاضر طراحی مدل توسعه سواد بازخورد دانش آموزان در یادگیری می‌باشد. پژوهش از نوع کاربردی و داده‌ها بر اساس یک طرح پژوهش کیفی از نوع فراترکیب نظریه‌ساز و با استفاده از روش هفت‌مرحله‌ای Finegold-Kant  (2018) گردآوری گردید. پس از ارائه سؤال پژوهش، اعضای تیم فراترکیب مشخص شد. 104منبع در حوزه سواد بازخورد مورد ارزیابی قرار گرفت. طی مراحل تلفیق 41 منبع با معیارهای مورد نظر منطبق بود. با تجزیه و تحلیل داده­ها، سپس با شیوه فراچکیده نویسی و دسته بندی ابتدا 38 کدباز(برقراری روابط مناسب میان معلم و دانش آموز ، تجزیه و تحلیل نمونه­های بازخوردی توسط دانش آموزان ، ارزش گذاری بازخورد ، مرتبط کردن فرایند بازخورد با هدف و...) استخراج شد و کدهای باز در دو کد محوری پیشایندهای فردی و گروهی(8کدباز)، فرایندهای فردی، گروهی (19کدباز) و پیامدهای فردی، گروهی (11 کدباز) قرار گرفتند و در نهایت بر اساس کدگذاری گزینشی مدل نهایی توسعه سواد بازخورد ترسیم گردید. برای اعتبار یابی یافته­های پژوهش از چهار روش اعتباریابی توصیفی، تفسیری، نظری و پراگماتیک استفاده شد و اعتبار یافته­ها مورد تأیید قرارگرفت. یافته­ها نشان داد برای تقویت و بهبود سواد بازخورد، ابتدا باید عواملی یا پیشایندهای توسعه سواد بازخورد را فراهم نمود تا فرایندهای سواد بازخورد به درستی شکل گرفته و نهایتاً منجر به تقویت سواد بازخورد، افزایش اعتماد به نفس در تعاملات، افزایش انگیزه درونی  و ایجاد نگرش مثبت نسبت یادگیری و سواد بازخورد محقق گردد