فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اعتبارسنجی الزامات درس‌پژوهی بومی در نظام آموزش و پرورش ایران انجام شد. این مطالعه با روش پدیدارنگاری و مشارکت ۲۱ نفر از سیاست‌گذاران آموزشی، رؤسای تکنولوژی آموزشی استان‌ها، راهبران آموزشی و متخصصان منتخب به شیوه نمونه‌گیری هدفمند صورت گرفت. تعداد شرکت‌کنندگان بر اساس اشباع نظری تعیین شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند گردآوری و بر اساس سه بعد درس‌پژوهی بومی، شامل عوامل سازمانی، فردی و راهبردی، تحلیل شد. سپس با روش دلفی، پرسشنامه‌ای برای اعتبارسنجی یافته‌ها طراحی و از نظر خبرگان بررسی شد. روایی پرسشنامه به تأیید متخصصان رسید و پایایی آن با ضریب توافقی بالای ۰.۸ محاسبه گردید. یافته‌ها نشان داد که درس‌پژوهی بومی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل سازمانی، فردی و راهبردی قرار دارد. در بعد سازمانی، کاهش موانع بوروکراتیک، ارتقای نظام شایسته‌سالاری و اصلاح مقررات آموزشی، نقش مهمی در تسهیل فرایند درس‌پژوهی دارد. در سطح فردی، خودارزیابی معلمان، تقویت مهارت‌های پژوهشی و افزایش سواد رسانه‌ای به ارتقای کیفیت این فرایند کمک می‌کند. در بعد راهبردی نیز طراحی نمادهای فرهنگی، ایجاد کمیته‌های راهبری و بازتعریف شیوه‌های داوری از اقدامات مؤثر در نهادینه‌سازی درس‌پژوهی محسوب می‌شوند. تعامل این عوامل، زمینه‌ساز  بهبود فرایندهای آموزشی و توسعه درس‌پژوهی بومی است.