چرایی اُفت تحصیلی در درس ریاضی از منظر دانش آموزان: یک مطالعه کیفی

نویسندگان

1 كارشناسي ارشد تحقیقات آموزشی، گروه‌ روش‌ها و برنامه‌های آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

3 دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.71788/JSRE.2025.901083
چکیده

اُفت تحصیلی، پدیده‌ای نا‌خوشایند است، که برخی دانش‌آموزان آن را در دوران تحصیل تجربه می­کنند و این امر، خود موجب هدر رفتن سرمایه‌های انسانی و مادی می‌شود. اُفت تحصیلی به منزله کاهش عملکرد تحصیلی دانش‌آموز از سطحی رضایت بخش به سطحی نامطلوب است. درس ریاضی، یکی از دروسی است که احتمال بروز اُفت تحصیلی در آن بیشتر از سایر دروس است و اُفت در آن می‌تواند زمینه‌ساز اُفت در سایر دروس دیگر شود. روش پژوهش پدیدارشناسی تبیینی بود. در این مطالعه تلاش شد تا مفهوم اُفت تحصیلی در درس ریاضی از منظر دانش‌آموزان پایۀ دهم مورد واکاوی قرار گیرد. داده‌ها با استفاده از فن مصاحبه نیمه ساختارمند با 20 دانش‌آموز دختر‌ 18-17سال که در پایه دهم‌، به تحصیل اشتغال داشتند و مبتنی بر روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی، گردآوری شده و بر پایه راهبرد هفت مرحله‌ای کُلایزی تحلیل گردید. یافته‌های حاصل در 82 گزاره معنایی، 13 زیردرونمایه و 3 درونمایه اصلی شامل (عملکرد دانش‌آموز، عملکرد معلم و عملکرد سازمان)، طبقه‌بندی گردید. نتایج به تبیین و تصویری روشن از ادراک دانش‌آموزانی که همگی اُفت درس ریاضی را تجربه نموده‌اند، منجر گردید.