شناسایی عناصر کلیدی طراحی و اجرای اثربخش برنامه های درسی در دانشگاه ها: رویکرد محیط-آینده¬محور

نویسندگان

1 کاندیدای دکتری مدیریت آموزشی، بخش مدیریت و برنامه¬ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد مدیریت و برنامه¬ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دکتری مدیریت آموزشی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
https://doi.org/10.71788/JSRE.2025.1123545
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عناصر کلیدی طراحی و اجرای اثربخش برنامه­های درسی دانشگاه­ها انجام شد. به­ این­منظور روش فراترکیب مبتنی بر مطالعه و تحلیل مقالات مرتبط به­کار گرفته شد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نظر رویکرد کیفی بوده و جهت تحلیل داده­های پژوهش از روش تحلیل مضمون بهره گرفته شد. در مرحله اول پس از بررسی داده­ها و تحلیل آن­ها، 41 کد با عنوان مضامین پایه استخراج گردید، در مرحله دوم و با دسته­بندی کدهای اولیه، 13 مضمون ­سازمان ­ دهنده­ سطح دوم (نیازمحوری، تحول­محوری و مهارت­محوری و...) و 3 مضمون سازمان­دهنده سطح اول (محیط-آینده، طراحی اثربخش برنامه درسی و اجرای اثربخش برنامه درسی) و در نهایت در مرحله سوم، مضمون فراگیر (برنامه­های اثربخش دانشگاه­ها) حاصل گردید. اعتبار یافته­های پژوهش، با استفاده از تکنیک­های اعتبارپذیری، اعتمادپذیری و انتقال­پذیری احراز گردید. یافته­های پژوهش حاضر می­تواند به سیاستگذاران و برنامه­ریزان آموزش عالی در شناخت عناصر مؤثر بر طراحی و اجرای برنامه درسی کمک نموده و همچنین به­عنوان مبنایی جهت تدوین ابزار نظارت بر فرایند طراحی و اجرای برنامه درسی دانشگاه­ها مورد استفاده قرار گیرد.