کارکرد‌ گفتمانی-استعاری زبان رسانه: رویکرد شناختی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبان شناسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان

2 گروه زبان انگلیسی و زبان شناسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشجوی دکتری، زبان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.30465/ls.2021.7035
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر، دستیابی به کارکردهای گفتمانی زبان رسانه از منظر شناختی بر اساس انگاره­ی آمیختگی مفهومی مطرح­شده از سوی فوکونیه و ترنر (2002,1998,1994) بوده است تا نشان دهیم که رسانه­ها چگونه در کلام­شان از استعاره بهره می­گیرند و از آن مسیر اهداف خود را دنبال می­کنند. ماهیت روش­شناسی این پژوهشِ کیفی، توصیفی-تحلیلی بوده و داده­ها از متون مطبوعاتی و روزنامه­های کثیرالأنتشار در سال­های 95 تا 98 گزینش و گرد­آوری شده­اند و بدین منظور 18 نمونه (به­دلیلمحدودیت در حجم مقاله جهت ترسیم نمودارهای آمیختگی مفهومی) از استعاره­های به­کار­رفته در متون مذکور، تحلیل و مورد ارزیابی قرار گرفته­اند. یافته­ها نشان داد که گفتمانِ رسانه­ها با تلفیق حوزه­ی مبدأ و حوزه­ی مقصد و پدید­آمدن فضای آمیخته­ی چهارمِ نوپدید، زبان را طوری مفهوم­سازی می­کند که امکان نگاشتِ مفاهیم انتزاعی؛ همچون «موج بیداری اسلامی»، «انداختن توپ به زمین حریف» و غیره را به مفاهیم ملموس و عینی فراهم ساخته که این امر سبب جذب مخاطب و تنویر افکار عمومی شده است؛ به­گونه­ای که ویژگی­های مشترک دو فضای ذهنی، یک­به­یک با هم متناظر می­شوند.