بررسی تطبیقی ساختار آموزشی دروس مقدمات طراحی معماری از نظر اساتید و دانشجویان (نمونه موردی: دانشگاه MIT و دانشگاه تهران)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تخصصی، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 دانشیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 استاد، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر های زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.71788/jsre.2025.1130336
چکیده

دروس مقدمات طراحی معماری، پیشنیاز دروس طراحی معماری هستند که در دانشکده‌های معماری دانشگاه‌های مختلف جهان، با برنامه‌ درسی مختلف، تدریس می‌شوند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ساختار آموزشی دروس مقدمات طراحی معماری بر اساس شش عنصر برنامه‌درسی هدف، محتوا، روش یاددهی-یادگیری، محیط یادگیری، ویژگی‌های یادگیرنده و ارزشیابی است. روش تحقیق، ترکیبی چندمرحله‌ای است که در بخش کیفی از روش مطالعه موردی و در بخش کمی از روش پیمایشی استفاده شده است. جامعه‌آماری در بخش کمی، شامل اساتید و دانشجویان دو دانشگاه MIT کشور آمریکا و دانشگاه تهران کشور ایران است. حجم جامعه آماری اساتید، شامل تمام اساتید دو دانشگاه است که دروس مقدمات طراحی معماری را در ترم مورد بررسی پژوهش، تدریس نموده‌اند. حجم جامعه آماری دانشجویان با استفاده از فرمول کوکران محاسبه شده است. در بخش روش کیفی، نتایج نشان می‌دهند از لحاظ شش مولفه، در دانشگاه MIT نسبت به دانشگاه تهران جامعیت، برنامه ریزی و ارتباط بیشتری بین عناصر برنامه درسی وجود دارد. در بخش روش کمی نیز،  نتایج نشان می‌دهند میزان رعایت عناصر برنامه درسی، در ساختار آموزشی دروس مقدمات طراحی معماری، به تفکیک اساتید و دانشجویان، از نظر اساتید دانشگاه MIT،    %0 ضعیف، 60% متوسط، 40% خوب، و از نظر اساتید دانشگاه تهران، 25% ضعیف، 58.33% متوسط و 16.66% خوب و از نظر دانشجویان دانشگاه MIT، %0  ضعیف، 50% متوسط 50% خوب و از نظر دانشجویان دانشگاه تهران، 37.5% ضعیف، 41.66% متوسط 20.83% خوب است. با توجه به این نتایج، از لحاظ مقایسه کلی ساختار آموزشی دروس مقدمات طراحی معماری در دو دانشگاه، عملکرد دانشگاه MIT، بهتر از دانشگاه تهران است. در نهایت راهکارهایی، جهت بهبود آموزش دروس مقدمات طراحی معماری، در دو دانشگاه ارائه شده است.