فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام آموزشی ایران، با ساختاری متمرکز، طی دهه‌های اخیر با چالش‌هایی نظیر عدم انعطاف‌پذیری در پاسخ به نیازهای محلی، نادیده گرفتن تفاوت‌های منطقه‌ای و محدودیت در به‌کارگیری روش‌های نوین آموزشی مواجه بوده است. این مقاله با هدف بررسی نشانه‌های تمرکززدایی در برنامه‌ریزی درسی ریاضی مدرسه ای و تحلیل نقش گروه‌های آموزشی در اجرای برنامه‌های درسی مدرسه‌محور تدوین شده است. این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی و در چارچوب رویکرد کیفی انجام شده است. از روش پدیدارشناسی در این تحقیق بهره گرفته شده است. نمونه مورد مطالعه 13 نفر از دبیران ریاضی، سرگروه‌های آموزشی و مدیران مدارسی هستند که به طور مستقیم با پیاده‌سازی برنامه‌ریزی درسی مدرسه‌محور در تعامل هستند و با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. در این پژوهش، داده‌ها شامل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده میدانی مستقیم، و تحلیل محتوای ۱۵ سند و گزارش مرتبط با برنامه‌های درسی مدرسه‌محور بودند. این روش‌های چندگانه امکان استخراج مضامین و زیرمضامین مرتبط با پیاده‌سازی برنامه درسی مدرسه‌محور را فراهم کرد.برای تضمین روایی ابزارها، سؤالات مصاحبه و چارچوب مشاهده توسط متخصصان آموزش و برنامه‌ریزی درسی بازبینی شد. علاوه بر این، تحلیل محتوا و داده‌های مصاحبه با روش مثلث‌سازی تلفیق شد تا صحت و جامعیت یافته‌ها افزایش یابد. برای اعتبار و اعتمادپذیری داده‌ها نیز نتایج به شرکت‌کنندگان ارائه شد تا بازخورد دریافت شود و اطمینان حاصل شود که برداشت پژوهشگر با دیدگاه واقعی آنان همخوانی دارد. تحلیل مضمون داده‌ها از ۲۱۴ کد اولیه منجر به استخراج ۳ مضمون اصلی و ۱۳ زیرمضمون (مقوله) شد. نتایج نشان می‌دهد باوجود نظام آموزشی متمرکز در ایران، اما نشانه‌هایی از تمرکززدایی در این نظام آموزشی دیده می‌شود. به طور مشخص، در گروه‌های آموزشی، برنامه‌ریزی درسی مدرسه‌محور از طریق ایجاد انعطاف در محتوای آموزشی، افزایش نقش معلمان در تصمیم‌گیری‌ها، و انطباق بهتر برنامه‌ها با نیازهای محلی رخ می‌دهد. گروه‌های آموزشی با ایجاد هماهنگی میان سیاست‌های ملی و نیازهای محلی، نقش مهمی ایفا می‌کنند.