فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحولات نظری دو دهه اخیر نشان‌دهنده گذار از رویکردهای صرفاً آزمون‌محور به سوی رویکردهایی است که سنجش را بخشی جدایی‌ناپذیر از یادگیری و تقويت عاملیت یادگیرنده می‌دانند. با وجود این، در نظام آموزشی ایران شكاف معناداری میان اسناد تحولی و عملیاتی‌سازی آن‌ها در سطح برنامه درسی مکتوب در تربيت رسمي عمومي وجود دارد. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های الگوی بومی عنصر سنجش در برنامه‌های درسی ایران انجام شد. این پژوهش کیفی با روش تحلیل تطبیقی چندموردی، شش نظام آموزشی نیوزلند، هنگ‌کنگ، ایرلند شمالی، فنلاند، سنگاپور و اونتاریو را بررسی کرد. داده‌ها از تحلیل ۴۱ سند رسمی گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی استقرایی در پنج گام (توصیف اولیه، کدگذاری باز، کدگذاری محوری، استخراج مؤلفه‌های مشترک و منحصربه‌فرد، و تطبیق با اسناد تحولی ایران) تحلیل شد. یافته‌ها مؤلفه‌های مشترکی مانند سنجش مستمر، خودسنجی و عاملیت یادگیرنده، چارچوب‌های سطح‌بندی پیشرفت، سواد سنجشی معلمان و دانش‌آموزان، تنوع روش‌ها، مشارکت ذی‌نفعان تا سطح جامعه محلي و شفافیت ملاک‌ها را نشان داد. بر اساس این یافته‌ها، چارچوبی مفهومی برای بازطراحی عنصر سنجش در برنامه‌های درسی ایران پیشنهاد شد تا با كاهش  شكاف مذكور، زمینه‌ساز یادگیری عمیق، عدالت آموزشی و رشد همه‌جانبه یادگیرندگان شود.