دیدگاه معلمان ریاضی دربارة تلفیق محیطهای هندسهپویا با تدریس ریاضی و تمرکز بر اثبات و استدلال
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آموزش ریاضی، دانشگاه شهیدبهشتی، دانشکده علوم ریاضی، تهران، ایران.
2 استاد بازنشسته آموزش ریاضی، دانشگاه شهیدبهشتی، دانشکده علوم ریاضی، تهران، ایران.
doi
10.71788/JSRE.2025.1227641چکیده
در سالهای اخیر، تعدادی از معلمان ریاضی، از محیطهای هندسهپویا در تدریس، استفادهمیکنند. با اینحال، آنان نگراناند که شهود حاصل ازکار با تکنولوژیهای دیجیتال، موجب بیتوجهی دانشآموزان نسبتبه اهمیت اثبات و استدلال شود. بدینسبب مطالعهای طراحی و اجراشد که هدف آن، شناختن دیدگاههای معلمان ریاضی متوسطه درباره چگونگی تلفیق این محیطها و بهطور خاص، نرمافزار تعاملی جئوجبرا، با تدریس اثبات و استدلال بود. برای شناخت عمیق تجربههای زیستة معلمان، رویکرد فلسفی پدیدارشناسی انتخابشد و روش پژوهش، نظریة مبتنیبر داده بود. طی فراخوانی همراه با پروپوزال تحقیق که درگروههای اجتماعی معلمان ریاضی دادهشد، 18 نفر داوطلب شرکت درمطالعه شدند. دادههای اصلی، توسط مصاحبههای نیمهساختاریافته جمعآوری شدند و بارضایت شرکتکنندگان، ضبطشنیداری شده و برای سهولت تجزیهوتحلیل، تبدیل بهمتن شدند. با کاهش نظاممند دادهها، چهار مقوله شامل «نگرانی معلمان از مغفولماندن جایگاه اثبات درهندسه»، «نقش جئوجبرا در حدسیهسازی و معنادارکردن گزارهها پیشاز ارائه اثباتدقیق»، «جایگزینیِ شکلهایپویا بهجای اثبات در پایههای پایینتر» و «نقش معلم و فعالیتهای مناسب در هدایتدانشآموزان بهسمت اثبات»، شکل گرفتند. این پژوهش نشانداد حرکت بهسمت تلفیق تکنولوژی با تدریس، مستلزم مشارکت معلمان در طراحیِ فعالیتهای مناسب و قابلاجرا درکلاس توسط معلمان است. البته پیشنیاز این مشارکت، بازاندیشی در برنامههایدرسی ریاضی و تعدیل نگاه کنترلیِ متمرکز و بیرونی به معلماناست.
