شناسایی ویژگی¬های مولفه های برنامه درسی تلفیقی تمام ساحتی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش علوم دوره ابتدائی: مطالعه ای به روش سنتزپژوهی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علو م تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

5 استاد گروه روش ها، برنامه ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.71788/JSRE.2025.1215855
چکیده

پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی  سنتزپژوهی روبرتس (Roberts’ Research Synthesis ) ، به شناسایی ویژگی مؤلفه‌های برنامه درسی تلفیقی (میان‌رشته‌ای) تمام‌ساحتی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش علوم دوره ابتدایی پرداخته است. منابع مورد بررسی شامل تمامی مقالات علمی پژوهشی داخلی و خارجی مرتبط با این موضوع در بازه زمانی 15 سال می‌باشد که از طریق جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر جمع‌آوری شده‌اند. در نهایت، پس از اعمال ملاک‌های ورود و خروج، 38 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. برای گردآوری اطلاعات، از کاربرگ طراحی‌شده توسط پژوهشگر برای ثبت نظام‌مند داده‌های پژوهش‌های اولیه استفاده شد. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از الگوی شش‌مرحله‌ای سنتزپژوهی روبرتس و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام گرفت. یافته‌های پژوهش منجر به استخراج  ویژگی‌های مرتبط با هریک از مؤلفه ها  از جمله: منطق، اهداف، محتوا، فعالیت‌های یادگیری، نقش معلم، منابع یادگیری، شیوه گروه‌بندی، مکان و زمان یادگیری و شیوه‌های ارزشیابی ، گردید. نتایج نشان داد که برنامه درسی تلفیقی تمام‌ساحتی مبتنی بر فناوری اطلاعات، رویکردی جامع، منعطف، مهارت‌محور و مرتبط با زندگی واقعی یادگیرندگان است. این برنامه­درسی به‌جای تمرکز بر آموزش تک بعدی و موضوع‌محور، به دنبال ایجاد پیوندهای مفهومی میان حوزه‌های دانشی، تجربه‌های یادگیری عمیق  و پرورش همه‌جانبه‌ی دانش‌آموزان است.