طراحی و اعتبارسنجی مؤلفه¬های هدف و محتوای برنامه درسی مبتنی بر هوش هیجانی دوره متوسطه اول

نویسندگان

1 گروه روان شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلا‌می، اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلا‌می، اصفهان، ایران.

3 گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلا‌می، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

4 گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلا‌می، اصفهان، ایران

doi
10.71788/JSRE.2025.1215174
چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی اوائی الگبین مولفه­های هدف و محتوای برنامه درسی مبتنی بر هوش هیجانی دوره متوسطه اول بود. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون مرتبط با هوش­هیجانی دانش­آموزان به عنوان یکی از متغیرهای پژوهش، مبانی نظری آن را از منابع مختلف (منابع منتشر شده بین سال­های 1385 تا  1402 و 2010 تا 2023 ) شناسایی و استخراج نموده، بر اساس آن مولفه­های مختلف هوش هیجانی مناسب در دوره متوسطه اول، مشخص کرده و به طراحی الگو برنامه درسی مبتنی بر هوش هیجانی بر اساس اهداف و محتوای برنامه درسی پرداخته شد. ا برای اعتبارسنجی الگوی طراحی شده به صاحب نظران برنامه درسی و دست‌اندرکاران تربیتی ارائه و ‌نظرهای آن‌ها برای اصلاح ‌و ‌تعدیل جمع‌آوری شد. در پایان الگوی ‌صورت‌‌بندی‌شده و تفسیر برنامه درسی مبتنی بر هوش هیجانی را تأیید کردند. نتايج نشان داد، ابعاد یادگیری از دیدگاه هدف و محتوای برنامه درسی مبتنی بر هوش هیجانی، به عنوان بخشی از اهداف آرمانی این برنامه در حیطه عاطفی (پذیرش خود، توسعه همدلی، کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش اعتماد به نفس هیجانی)، اهداف شناختی (درک نقش هیجانات در فرآیند یادگیری و تصمیم‌گیری) و اهداف رفتاری (خودتنظیمی برای مدیریت خشم یا اضطراب، به کارگیری مهارت‌های ارتباطی برای حل تعارضات با دوستان و معلمان) که به عنوان ویژگی های محتوای برنامه درسی بر اساس پنج رکن اصلی هوش هیجانی (با الهام از مدل گلمن) برای دوره متوسطه اول برای بالا بردن انگیزش، احساس مثبت و عزت به نفس در دانش آموزان که باعث نشاط و شادمانی آن‌ها می گردد. علاوه بر این، آگاهی از تعصبات و احساسات خود، می تواند با کمک به تنظیم رفتار، جراتمندی، خودشکوفایي و ارتباطات پیشرفته با دیگران و درک مفهوم "قضاوت نکردن" را تسهیل کند. نتایج این تحقیق حاکی از تایید اعتبار برنامه درسی پیشنهادی و عناصر جزئی آن است. در نتیجه الگوی طراحی شده در 2 عنصر هدف و محتوای برنامه درسی مبتنی بر هوش هیجانی، می تواند مبنای سیاستگذاری و بازنگری در حوزه برنامه درسی دوره متوسطه اول قرار گیرد.بردن