ارزیابی بازنمودهای واژه‌های استعاری طبیعت در زبان ترکی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، گروه زبانشناسی، زنجان، ایران

3 دانشجوی زبان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان

doi
10.30465/ls.2021.6916
چکیده

بررسی استعاره‌ها با رویکرد شناختی، نشان می‌دهد تصورات ذهنی به مفاهیم انتزاعی تسری می‌یابند. گویشوران زبان ترکی با الهام از پدیده‌های طبیعت مانند حیوانات، گیاهان و ... در گفتارهای روزمره کاربرد استعاری از آن پدیده‌ها را ارائه می‌کنند. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی فراوانی و درصد مهم‌ترین مفاهیم ساختواژی، بررسی سهم این نام‌ها در فرایندهای واژه‌سازی و سهم جنسیت واژه‌های استعاری طبیعت در زبان ترکی است. داده‌های این پژوهش از طریق انجام مصاحبه با 70 گویشور زبان ترکی بدست آمد و درنهایت، 677 واژه گردآوری شد. ابتدا‌ فراوانی و درصد مفاهیم ساختواژی  مورد ارزیابی قرار گرفت، سپس سهم بخش‌های طبیعت در فرایندهای واژه‌سازی و سهم جنسیت این واژه‌ها بررسی شد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن‌ است که طبیعت بر گفتار گویشوران زبان ترکی تأثیر می‌گذارد و آنان در گفتار‌شان از نام‌های طبیعت به صورت استعاری بهره می‌گیرند. در واژه‌های استعاری طبیعت در ترکی به ترتیب ترکیب، اشتقاق، ترکیب و اشتقاق، نام‌آوا، وام‌گیری واژگانی و تکرار بالاترین کاربرد را دارند. همچنین نام‌های مربوط به حیوانات، پرندگان و حشرات بیشترین کاربرد استعاری را در این زبان دارند. هم‌چنین بیشترین واژه‌ها مربوط به جنس خنثی است. نتایج پژوهش در شناخت بیش‌تر استعاره برای شاعران، معلمان، نویسندگان و زبان‌شناسان می‌تواند مفید واقع شود.