تصویرگونگی آوایی بررسی رابطۀ میان آوا و معنا
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری گروه زبان شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
3 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30465/ls.2021.6694چکیده
نگرۀ سوسور دربارۀ رابطۀ قراردادی (یا به تعابیر دیگر، وضعی، اعتباری، یا دلبخواه) میان واژهها و مدلولهایشان بر جریان غالب زبانشناسی نوین سایه افکنده و چون قاعدهای بنیادین در زبانشناسی نمایانده شده است. اما مطالعات پرشماری از اواخر دهۀ دوم سدۀ بیستم تا به امروز این نگرۀ سوسوری را با استناد مثالهای نقض گوناگونی از زبانهای مختلف جهان به پرسش گرفته و رابطۀ میان آوا و معنا را در این مثالها نه پیوندی دلبخواه یا مبتنی بر قرارداد محض، بلکه رابطهای «تصویرگونه» برشمرده است. نوشتار حاضر، پس از مرور مطالعات عمدهای که در این زمینه صورت گرفتهاند، رأی سوسور را دربارۀ رابطۀ قراردادی میان واژهها و مدلولهایشان به معیار نقد میسنجد و، در پایان، به چشمانداز تازهای که ممکن است از رهگذر نقد دیدگاه سوسور و به واسطۀ مفهوم «تصویرگونگی آوایی» به سوی واجشناسی شناختی گشوده شود اشارۀ گذرایی میکند.