فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش کاربردی با رویکرد توصیفی–تحلیلی به بررسی رابطه میان ادراک محیطی، رضایتمندی شهروندان و سرزندگی فضاهای عمومی شهر الیگودرز پرداخت و میزان اثرگذاری هر یک از ابعاد ادراک محیطی بر سرزندگی را مورد تحلیل قرار داد. جامعه آماری شامل شهروندان بالای ۱۸ سال شهر الیگودرز (جمعیت حدود ۱۴۰,۲۷۵ نفر) بود و حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان، ۳۸۳ نفر تعیین شد. نمونه‌گیری به روش در دسترس تصادفی انجام شد و تنوع نمونه از نظر سن، جنسیت و محل سکونت حفظ گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته شامل ابعاد ادراک محیطی (امنیت، کیفیت کالبدی و عملکردی، جذابیت و هویت، آسایش و خدمات، پویایی اجتماعی، حس تعلق و مشارکت)، رضایتمندی و سرزندگی بود که پایایی و روایی آن تأیید شد. تحلیل داده‌ها در دو مرحله انجام شد: ابتدا از طریق آمار توصیفی و تحلیل همبستگی پیرسون شدت و جهت روابط بین شاخص‌ها بررسی شد و سپس با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) و مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) عوامل اصلی مؤثر بر سرزندگی و روابط مستقیم و غیرمستقیم آنها تحلیل گردید. نتایج نشان داد که شاخص‌هایی مانند تنوع کاربری، دسترسی‌پذیری، کیفیت طراحی فضا، احساس امنیت، فضاهای استراحت و تفریح و حس تعلق به فضا بیشترین اثر مثبت و معنادار را بر سرزندگی فضاهای عمومی دارند. تحلیل عاملی هفت عامل اصلی را شناسایی کرد: ادراک امنیتی، کیفیت کالبدی و عملکردی، جذابیت و هویت، آسایش و خدمات، پویایی اجتماعی، حس تعلق و مشارکت و پایداری محیطی ، که بیشترین تأثیر مستقیم به ادراک امنیتی و کیفیت کالبدی و عملکردی تعلق داشت و سایر عوامل اثرات تقویتی و غیرمستقیم ایجاد کردند. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که ارتقای سرزندگی فضاهای عمومی مستلزم طراحی و مدیریت جامع و انسان‌محور است که همزمان به امنیت، دسترسی آسان، فعالیت‌های متنوع، جذابیت بصری، امکانات رفاهی، تعاملات اجتماعی و حس تعلق کاربران توجه داشته باشد.