اثر ویتامینC بر کبد مورد مواجهه با آفت‌کش دلتامترین در موش صحرایی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فیزیولوژی جانوری، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران

2 دانشجوی دکترا، هیأت علمی گروه زیست شناسی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران

doi
چکیده

سم دلتامترین حشره‌کشی پر مصرف با اثرات زیان‎بار بر اکوسیستم است و کبد اندام درگیر در متابولیسم مواد سمی است. با توجه به نقش آنتی اکسیدانی ویتامین C، اثر آن بر بافت کبد موش‎ صحرایی مورد مواجهه با سم دلتامترین در این تحقیق، مطالعه گردید. بدین منظور 63 موش صحرایی (ویستار ) با وزن g15 ± 200 انتخاب و به 9 گروه تقسیم شدند. پس از تعیین دوز کشنده سم mg/kg) 20)، دوره‌های مصرفی دلتامترین (5/2، 5 و10 ) میلی‎گرم بر کیلوگرم وزن موش برای آزمایش انتخاب گردید. گروهها در قالب 1- کنترل (بدون تیمار)، 2-گروه شاهد1 (آب مقطر)، 3- شاهد2 mg/kg) 20 ) ویتامین C، گروههای تیمار 4 تا 6 که به ترتیب mg/kg/ b.wt(5/2، 5 و 10) دلتامترین و گروه‌های تیمار 7 تا 9 که دوزهای مذکور دلتامترین را همراه با ویتامین C طی 14 روز‎، با تزریق درون صفاقی دریافت نمودند، انتخاب شدند. در پایان دوره تیمار، کبد موش‌ها جدا و پس از پاساژ بافتی و تهیه مقاطع μ 5 رنگ‌آمیزی شده، با میکروسکوپ نوری مطالعه گردید. نتایج با استفاده از روش اسکوربندی (امتیازبندی) در قالب جداول تعیین گردید. در جداول به دست آمده از این روش، درجات آسیب بافتی از صفر تا 4 بیانگر کمترین تا بیشترین میزان آسیب می‌باشد. داده‌های حاصل با نرم افزار SPSS(17) تحلیل و گروه‌ها با آزمون توکی مقایسه شدند. بنا به نتایج حاصل، در کبد گروه‌های مورد مواجهه با دلتامترین آثار تخریب (وابسته به دوز سم مصرفی) در سطح معنی‌دار (05/0> p) از تغییراتی در جدار هسته تا نکروز سلولی نشان دادند که در گروه‌های تیمار شده با ویتامین C به خصوص در کمترین دوز مصرفی سم، تا حدودی جبران گردید. با استناد به نتایح حاصل، ویتامین Cدر دوز مناسب، می‌تواند آثار تخریبی آفت‌کش دلتامترین را جبران کند.