ارزیابی اثرات ضدباکتریایی و ضد سرطانی نانوذرات اکسید آهن عامل دار با گلوکز و کنژوگه با کومارین و هیالورونیک اسید روی رده سلولی سرطانی کولون

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
10.71631/zisti.2025.1222230
چکیده

مقدمه : استفاده از نانوداروهای عامل دار در زمینه‌های زیستی و پزشکی با هدف افزایش پایداری دارو، بهبود اثربخشی و کاهش عوارض جانبی مورد توجه محققین قرار گرفته است. به این دلایل، در مطالعه حاضر اثرات ضد باکتریایی و ضد سرطانی نانوذرات اکسید آهن کنژوگه با کومارین و هیالورونیک اسید (Fe3O4@Glu-HA-CO) روی رده سلولی سرطانی  کولون مورد ارزیابی قرار گرفت. مواد و روش : ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی نانوذرات با انجام آنالیزهای FTIR،  XRD تصویربرداری میکروسکوپ الکترونی و تعیین پتانسیل زتا مورد بررسی قرار گرفت. اثرات نانوذرات سنتز شده بر زیستایی سلول‌های رده سرطان کولون (HT-29) با آزمایش MTT و میزان آپوپتوز و نکروز سلولی با آزمایش فلوسایتومتری بررسی شد. همچنین، اثرات مهاری نانوذرات بر روی باکتری Staphylococcus aureus با آزمایش رقیق‌سازی در محیط براث و تعیین حداقل غلظت مهاری (MIC) بررسی شد. یافته‌ها: نانوذرات Fe3O4@Glu-HA-CO دارای شکل کروی و اندازه ذرات 50 تا 80 نانومتر و بار سطحی mV 24- بودند. بررسی اثر نانوذرات Fe3O4@Glu-HA-CO بر زیستایی سلول‌های HT-29 نشان داد که نانوذرات سنتز شده دارای اثرات سمیت سلولی وابسته به غلظت و وابسته به زمان بر سلول‌ها بودند و غلظت نیمه کشنده ( IC 50 ) نانوذرات در مدت انکوباسیون 24 و 48 ساعت به ترتیب 149 و 87 میکروگرم/میلی‌لیتر بود. همچنین، بررسی میزان آپوپتوز/نکروز نشان داد که مواجهه با نانوذرات سبب افزایش قابل توجه در جمعیت سلول‌های نکروزی و آپوپتوزی می‌گردد. بررسی اثر نانوذرات بر رشد باکتری S. aureus نشان داد که نانوذرات سنتز شده اثرات ضدمیکروبی قوی‌تری نسبت به کومارین خالص داشتند و مقدار MIC برای نانوذرات و کومارین به ترتیب 12/5 و 68/7 میلی‌گرم/میلی‌لیتر بود. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که نانوذرات Fe3O4@Glu-HA-CO دارای ویژگی‌های ضدسرطانی و ضدمیکروبی نویدبخشی هستند که می‌توانند در فرمولاسیون‌های دارویی برای مصارف زیست پزشکی مورد توجه قرار گیرند.