اثرات بنتونیت سدیم و فرآوری بر روی ضریب یکنواختی کنسانتره و کیفیت پلت

نویسندگان

1 گروه تحقیق و توسعه، شرکت ماکیان فسفات، مشهد، ایران

2 گروه علوم دامی، واحد کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشمر، ایران

doi
10.71631/zisti.2025.1228450
چکیده

مقدمه :فرآوری خوراک در کارخانه‌های خوراک دام نقش تعیین‌کننده‌ای در یکنواختی کنسانتره و کیفیت فیزیکی پلت دارد. عواملی مانند وضعیت چکش‌های آسیاب، استفاده از مواد بایندر و سطح مواد فیبری می‌توانند بر ویژگی‌های فیزیکی پلت و یکنواختی توزیع مواد معدنی در خوراک اثرگذار باشند. با این حال، اطلاعات محدودی در خصوص اثر این عوامل در شرایط واقعی خطوط تولید صنعتی وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی اثر نوع چکش آسیاب، افزودن بنتونیت سدیم و سطوح مختلف سبوس گندم بر ضریب یکنواختی کنسانتره و برخی شاخص‌های کیفیت پلت در شرایط یک خط تولید صنعتی خوراک دام بود. مواد و روش‌ها : این پژوهش در یک کارخانه خوراک دام شرکت ماکیان فسفات مشهد انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل استفاده از چکش نو و کهنه در مرحله آسیاب، افزودن بنتونیت سدیم در سطوح صفر و دو درصد و استفاده از سبوس گندم در سطوح ۱۵ و ۲۵ درصد بود. در هر تیمار، ۳۰ نمونه ۴۰۰ گرمی با فاصله زمانی یک دقیقه از خط تولید برداشت شد که به‌عنوان زیرنمونه‌های یک واحد آزمایشی در نظر گرفته شدند. شاخص‌های کیفیت پلت شامل توزیع اندازه ذرات، مقاومت پلت، ارتفاع پلت و وجود شیارهای سطحی ارزیابی گردید. نمک به‌عنوان مارکر برای محاسبه ضریب تغییرات یکنواختی کنسانتره مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها : نتایج نشان داد استفاده از چکش نو موجب بهبود توزیع اندازه ذرات و افزایش مقاومت پلت نسبت به چکش کهنه شد. افزودن دو درصد بنتونیت سدیم باعث افزایش مقاومت پلت و کاهش تخریب آن گردید. افزایش سطح سبوس گندم به ۲۵ درصد با افزایش شیارهای سطحی پلت و کاهش نسبی کیفیت فیزیکی آن همراه بود. ضریب تغییرات نمک در محصول نهایی نسبت به مراحل پیشین کاهش یافت که نشان‌دهنده بهبود یکنواختی کنسانتره پس از فرآیند پلت‌سازی است. نتیجه‌گیری :در شرایط تولید صنعتی، استفاده از چکش نو در آسیاب و افزودن بنتونیت سدیم به میزان دو درصد می‌تواند به بهبود کیفیت فیزیکی پلت و یکنواختی کنسانتره کمک کند، در حالی که افزایش سطح سبوس گندم تا ۲۵ درصد ممکن است اثر نامطلوبی بر کیفیت پلت داشته باشد.