ارزیابی اثرات زیستی نانوذرات نقره سنتز‌شده با عصاره‌ خرفه بر زنده‌مانی، آپوپتوز و بیان ژن‌های SNAIL1 و SORT1 در رده سلولی A2780 سرطان تخمدان

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه زیست‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.71631/zisti.2025.1228633
چکیده

مقدمه: سرطان تخمدان یکی از کشنده‌ترین سرطان‌های زنان است که به‌دلیل تشخیص دیرهنگام و مقاومت دارویی، نیازمند روش‌های درمانی نوین و مؤثر می‌باشد. استفاده از نانوذرات فلزی با عصاره های گیاهی به‌عنوان عوامل ضدسرطانی، توجه بسیاری را در سال‌های اخیر به خود جلب کرده است. در این راستا در مطالعه حاضر اثرات زیستی نانوذرات نقره سنتز‌شده با عصاره‌ خرفه بر زنده‌مانی، القای آپاپتوز و تغییرات بیان ژن‌های SNAIL1 و SORT1 در رده سلولی A2780 سرطان تخمدان ارزیابی گردید. مواد و روش ها: نانوذرات نقره با استفاده از عصاره‌ خرفه به‌روش سنتز سبز تهیه شدند و با استفاده از تکنیک‌های SEM، TEM، FTIR، UV-Vis، EDS  و XRD مورد شناسایی ساختاری و شیمیایی قرار گرفتند. سپس رده سلولی A2780 با غلظت‌های مختلف از نانوذرات تیمار شده و آزمون‌های MTT، فلوسایتومتری و Real-time PCR برای بررسی زنده‌مانی، آپاپتوز و بیان ژن های SNAIL1 و SORT1 انجام شد. یافته ها : نانوذرات سنتز‌شده دارای ساختار کروی با اندازه زیر 90 نانومتر و با خلوص بالای نقره بودند. آزمون MTT نشان داد که نانوذرات، به طور معناداری ( P ≤ 0.0001 ) باعث کاهش وابسته به دوز و زمان در زنده‌مانی سلولی در مقایسه با گروه کنترل می شود. مقادیر IC50 به‌دست‌ آمده در ساعات 24، 48 و72 ساعت پس از تیمار با نانوذرات نقره با عصاره خرفه به ترتیب برابر با 2.8 ،1.6 و1.8 میکروگرم بر میلی‌لیتر می باشد. فلوسایتومتری در غلظت 4 میکروگرم بر میلی‌لیتر افزایش قابل‌توجه آپاپتوز را نشان داد و بیشترین آپوپتوز زودرس برابر با 13.6درصد بود. همچنین بیان ژن‌های SNAIL1 و SORT1 در زمان‌های ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از تیمار به‌ترتیب به‌طور معنی‌داری کاهش یافت ( P ≤ 0.01 و P ≤ 0.05 نسبت به گروه کنترل). نتیجه‌گیری: نانوذرات نقره با عصاره خرفه دارای پتانسیل بالایی در القای آپاپتوز و تغییرات در بیان ژن های مؤثر در متاستاز و تهاجم در سرطان تخمدان هستند و می‌توانند به‌عنوان گزینه‌ای نوین در طراحی درمان‌های هدفمند و کم‌عارضه مورد توجه قرار گیرند.