تبیین نقش هنجار گریزی در شعر در شعر فرخی یزدی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
3 استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
doi
10.30465/ls.2021.6275چکیده
هنجار گریزی یکی از مؤثرترین روشهای برجستگی زبان و آشنازدایی در شعر است که همواره شاعران از آن استفاده کردهاند. تکامل و ادبیّت زبان شعر با فراروی از قاعدههای زبان معیار و بهرهمندی از ساختهای غیرمتعارف تحقق میپذیرد و در اثر تکرار یک ویژگی بارز در طرز بیان شاعرانه به تشخیص و هویّت سبکی نیز بدل میشود. یکی از انواع هنجارگریزیهایی که شاعر به مدد آن به آفرینش و خلاقیت اثر ادبی دست مییازد، هنجار گریزی دستوری است که در شعر فرخی نیز به ویژگی پرتکرار اشعار وی تبدیل شده است؛ بنابراین، آنچه در این پژوهش مورد بررسی قرار میگیرد؛ تبیین نقش هنجار گریزی در شعر فرخی به روش مطالعۀ متن و تحلیل محتوا با بهره جستن از چارچوبی کیفی – توصیفی در اشعار فرخی است. دستاورد مقاله، گویای این مهم است که اولاً برجستهسازی در حوزۀ دستوری زبان با طرز چیدمان جملات، درهم ریختن نظم جهتمندانۀ واژگان در محور همنشینی و همچنین بینش خلاقانۀ وی در دخل و تصرّف ساز و کارهای زبانی، حرکت تعالیگرایانۀ زبان شعری فرخی را نشان میدهد و دو دیگر اینکه در بین هنجارگریزیهای دستوری بررسی شده، بیشترین برجستگیها در حوزۀ افعال روی داده است.
