ایفای مسئولیت اجتماعی و نحوه گزارشگری آن در بانکهای کشور
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
doi
10.71907/sebaa.2022.2204-1057چکیده
مسئولیت اجتماعی و زیست محیطی به واسطه اختیاری بودن گزارشگری آن و نبود استاندارد واحد و عدم استفاده از خدمات اطمینانبخش حسابرسی در جهت تأیید گزارشات اجتماعی و زیست محیطی دچار رفتار سلیقهای در بین بانکهای ایرانی شده است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی این نقیصه از دو بُعد شناسایی مولفههای مهم در مسئولیت اجتماعی و نحوه گزارشگری آن در بین بانکهای ایرانی است. تحقیق پیشرو با تکیه بر تکنیک تحلیل محتوا بوده، و دادهها با مطالعه کتابخانهای، و نیز از طریق مصاحبه الکترونیکی (ایمیل) و یا حضوری، با استفاده از پرسشنامه باز گردآوری شدهاند. نتایج نشان داد که مقولههای محوری مرتبط با ایفای مسئولیت اجتماعی بانکها عبارتند از ایفای مسئولیت اجتماعی از طریق عملیات تجاری بانکها، ایفای مسئولیت اجتماعی از طریق توجه خاص به مسائل اجتماعی و ایفای مسئولیت اجتماعی از طریق توجه خاص به مسائل زیست محیطی. همچنین مقولههای محوری مرتبط با گزارشگری مسئولیت اجتماعی بانکها عبارتند از: ارائه گزارش مسئولیت اجتماعی تحقق یافته بانکها- خدمات اطمینانبخش و نظارتی از گزارشهای مسئولیت اجتماعی بانکها-، اصلاح فرایندهای منتج به پاسخگویی و شفافیت در بانکها و حفظ ارزشهای اخلاقی. همچنین نتایج نشاندهنده اهمیت ویژهای است که ایفای مسئولیت، همزمان با عملیات تجاری بانکها میتواند داشته باشد و بکارگیری این شیوه منجر به کاهش هزینههای اقتصادی آن برای بانکها میشود. در خصوص گزارشگری مسئولیت اجتماعی نیز میتوان به استفاده موثر بانکها از ظرفیتهای فیزیکی موجود در محل شعب با تحمل کمترین هزینه اقتصادی برای انعکاس فعالیتهای اجتماعی، زیست محیطی و نیاز به ایجاد نهادهای نظارتی لازم جهت اطمینان از اجرای مسئولیت اجتماعی اشاره کرد.