مطالعه اثرات تراتوژنی داروی ضد صرع زونیسامید بر سیستم اسکلتی نوزادان موش های صحرائی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم پایه، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استاد گروه علوم تشریح، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانش‌آموخته دکترای تخصصی علوم تشریح، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

زونیسامید یکی از مؤثرترین داروهای ضد صرع با خواص تراتوژنی می‌باشد که به وفور مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف از این مطالعه بررسی اثرات تراتوژنی داروی ضد صرع زونیسامید بر سیستم اسکلتی نوزادان موش های صحرائی در طی دوره جنینی می باشد. در این مطالعه 12سر موش صحرایی نربالغ و 36 سر موش صحراییماده بالغ جهت جفت گیری وباردار شدن در نظر گرفتهشد. موش‌های آبستن به طور تصادفی به دو گروه تیمار و شاهد تقسیم شدند. موش‌های گروه تیمار، داروی زونیسامید را با دوز mg/kg 200 در روزهای نهم، دهم و یازدهم آبستنی به صورت گاواژ دریافت کردند.موش‌های گروه شاهد نیز در روزهای مشابه محلول نرمال سالین را به همان مقدار دریافت کردند. در پایان دوره آ‌بستنی وزن و قد نوزادان متولدشده، محاسبه شدند. سپس نوزادان از نظر ناهنجاری های ظاهری توسط استریومیکروسکپ مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت برای مطالعه اختصاصی استخوان‌ها از رنگ‌آمیزی رد آلیزارین استفاده شد. برای تحلیل آماری داده‌ها از روش T-test استفاده شد. از لحاظ میانگین طول استخوان‌های بازو، زند زیرین، زند زبرین، ران، درشت‌نی و نازک‌نی بین دو گروه تیمار و شاهد اختلاف معنی‌داری وجود داشت. در ارزیابی اختصاصی استخوان‌ها، در گروه تیمار با زونیسامید ناهنجاری‌ها از نوع ایجاد انحراف در ستون فقراتیا اسکولیوزیس (scoliosis)، فرم موجی دنده‌ها (wavy rib) و‌ تشکیل ناقص استخوان‌های جمجمه شناسایی شد. نتایج مطالعه نشان داد که استفاده از داروی زونیسامید در دوره آبستنی موجب اختلال رشد در جنین های موش صحرایی می‌شود، به طوری که اثرات کاهنده‌ای در پارامترهای رشد ایجاد کرده و به عنوان یک فاکتور خطر برای تکامل و رشد جنینی در این حیوانات محسوب می شود.