ارائه مدل کیفی توانمندسازی مدیران شعب بانک ملت استان قم مبتنی‌بر سرمایۀ معنوی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی (دانشگاه تهران)، قم، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.71907/sebaa.2025.10291196916
چکیده

هدف: ازجمله مسائل بسیار مهم در توانمندسازی مدیران، توجه به سرمایه معنوی و اثر آن بر تعهد سازمانی و بهره‌وری پروژه‌‌های سازمان می‌باشد. در این راستا، هدف پژوهش حاضر طراحی مدل توانمندسازی مدیران شعب بانک ملت استان قم مبتنی بر سرمایه معنوی است. روش: پژوهش‌ حاضر از نظر روش توصیفی‌- اکتشافی، با رویکرد کیفی‌ است‌. جامعه‌ آماری پژوهش‌ شامل‌ کارشناسان خبره و فرهیختگان دانشگاهی‌ و مدیران شعب بانک ملت استان قم هستند. نمونه‌ آماری تعداد ١٠ نفر از خبرگان می‌باشند. روش نمونه‌گیری، غیرتصادفی‌ هدفمند با استفاده از تکنیک‌ گلوله‌ برفی‌ است‌. از ابزارهای تحلیل‌ اسناد و مصاحبه‌ نیز برای گردآوری داده‌ها استفاده ‌شده است‌. داده‌‌ها با استفاده از روش تحلیل‌ مضمون مورد بررسی‌ و ارزیابی‌ گرفتند‌. پایایی‌ مدل از طریق‌ پایایی‌ بازآزمون و پایایی‌ بین‌ دو کدگذار بررسی‌ شده که‌ مقدار پایایی‌ بازآزمون 0.76 و مقدار پایایی‌ بین‌ دو کدگذار 0.83 به‌ دست‌ آمد. یافته‌ها: طبق‌ مدل اولیه‌، برگرفته‌ از مطالعه‌ مقالات مرتبط‌ و سپس‌ توسعه‌ آن براساس یافته‌های مصاحبه‌های انجام شده با خبرگان و کدگذاری یافته‌های پژوهش‌، توانمندسازی مدیران در چهار بُعد روانشناختی، مدیریتی، فردی و سازمانی بر پایه شاخصه‌‌های 12 گانه سرمایه معنوی قابل تبیین می‌باشد. توجه به سرمایۀ معنوی با رویکردهای مختلف ارائه‌ شده، در توانمندسازی کارکنان مؤثر می‌باشد. توجه‌ به‌ سرمایۀ معنوی در میان مدیران، موجب می‌شود تا فرآیند توانمندسازی با کم‌ترین‌ چالش‌ صورت پذیرد و نتایج‌ آن، به‌‌صورت پایدار و بلندمدت برای سازمان باقی‌ بماند. فرآیندهای توانمندسازی مدیران و کارکنان در صورت نگاه به سرمایه‌‌های معنوی‌، از لحاظ کارکرد و اثرگذاری در سازمان، شرایط‌ مطلوب‌‌تری‌ خواهند داشت‌ و بازدهی از این‌ طریق،‌ امکان تضمین‌ بیشتری خواهد داشت. از طرف دیگر نیز، مدیران و کارکنان از طریق‌ دستیابی‌ به‌ سطوح بالاتر از عملکرد، امکان بهره‌‌وری و متعاقب آن، امکان ارتقاء شغلی خواهند داشت‌. نتیجه‌گیری: به‌منظور دستیابی به بیشینه توانمندی مدیران بر مبنای سرمایه معنوی، می‌‌بایست توجه به ابعاد و مولفه‌‌های استقلال و تفویض اختیار، احساس شایستگی، حمایت و توسعه سازمانی، آموزش و یادگیری، رهبری و مدیریت اثربخش و ارتباطات و تعاملات در دوره‌‌های ارتقاء و بازآموزی را مدنظر قرار داد.