فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: حوزه تاکید حسابرسان داخلی عدم انطباق‌ها یا عدم رعایت رویه‌ها، آیین‌نامه‌ها، برنامه‌ها، قوانین و مقرراتی است که توسط شرکت و یا دولت تدوین شده‌اند و بر برنامه‌های سازمان تاثیر با اهمیتی دارند. از مزیت‌های حسابرسی داخلی که به نوعی ضرورت وجودی آن به حساب می‌آیند، می‌توان به ایجاد ارزش، اجتناب از ضرر و زیان، جلوگیری از هدر رفت منابع، صرفه‌جویی در هزینه‌ها و اجرای برنامه‌های شرکت طبق آنچه در نظر گرفته شده، اشاره کرد. بر این اساس، ذینفعان شرکت از حسابرسی داخلی که عملکرد خوبی داشته و برای شرکت ارزش می‌آفریند، سود می‌برند. نتایج تحقیقات عصر حاضر در حوزه حسابرسی داخلی نشان می‌دهند که برای دستیابی به ارزش‌افزوده حسابرس داخلی، باید بهبودهایی در اثربخشی حسابرسی داخلی صورت گیرد. ازجمله عواملی که بر اثربخشی حسابرسی داخلی تاثیر به‌سزایی دارد، نقش سرمایه روانی و شجاعت اخلاقی می‌باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر سرمایه روانی و شجاعت اخلاقی بر اثربخشی حسابرسی داخلی می‌باشد. روش: این پژوهش از نظر هدف، كاربردی و از لحاظ روش، توصیفی- پیمایشی است. داده‌های پژوهش با استفاده از روش پیمایشی گردآوری شده‌اند و تعداد 186 نفر از حسابرسان داخلی و مدیران حسابرسی داخلی شاغل در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در سال 1402 به پرسشنامه پژوهش پاسخ داده‌اند. برای تحلیل یافته‌ها، از روش معادلات ساختاری استفاده شده است و برای اندازه‌گیری سرمایه روانی از پرسش‌نامه لوتانز و همکاران (2007) و لوتانز و همکاران (2005)، شجاعت اخلاقی از پرسش‌نامه هانا و آوولیو (2010) و اثربخشی حسابرسی داخلی از پرسش‌نامه الزبان و گوئیلیام (2014) و لنز و همکاران (2017) استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌های به دست آمده از فرضیه اول بیان می‌کند که سرمایه روان‌شناختی بر اثربخشی حسابرسی داخلی تأثیر مثبت و معناداری دارد. به عبارت دیگر، سرمایه روان‌شناختی باعث افزایش اثربخشی و عملکرد حسابرسان داخلی می‌شود. همانگونه که انتظار می‌رفت، سرمایه روان‌شناختی یک عامل مهم است که انگیزه و اثربخشی کارکنان را افزایش می‌دهد و به شکوفایی و پیشرفت شرکت و سازمان‌ها کمک می‌کند. افرادی که سرمایه روانی بالاتری دارند، انگیزه بیشتری برای دنبال کردن اهداف داشته و نسبت به افرادی که سرمایه روانی پایین‌تری دارند، عملکرد بهتری دارند. یافته‌های پژوهش خلیل (2022) نشان می‌دهد که به یافته‌های مشابهی دست یافته است. همچنین لوتانز و همکاران (2007) و آوی و همکاران (2010) دریافتند که سرمایه روانی بر عملکرد کارکنان اثر مثبتی دارد. نتایج فرضیه دوم حاکی از تایید تاثیر مثبت شجاعت اخلاقی بر اثربخشی حسابرسی داخلی است. از آنجایی که مدیر به صورت مستقیم در مورد حسابرسان داخلی تصمیم‌گیری می‌کند، هنگام ارائه گزارش، شغل خود را به خطر می‌اندازد. بر این اساس، تهدیدها و فشارهای مختلف از سوی مدیریت، دلیل اصلی سکوت آن‌ها می‌باشد. مدیریت شرکت دارای قدرت و اختیاراتی است که می‌تواند با حسابرسان مخالفت کند و آن‌ها را زیر فشار قرار دهد. ترس، دلیل اصلی شکست حسابرسان داخلی در انجام وظایف خود به عنوان اطمینان‌بخش به سرمایه‌گذاران و ذینفعان می‌باشد. شجاعت اخلاقی شاخص مهمی از شایستگی حسابرس است. شجاعت به عنوان یک ارزش اخلاقی، به حسابرسان اجازه می‌دهد تا وظایف خود را به درستی انجام دهند و بدون هیچ‌گونه ترسی، وارد موضوعات مختلف شوند. در پژوهشی مشابه خلیل و همکاران (2016)، خلیل (2022) و خلیل و خلیف (2022) نشان دادند که سرمایه روان‌شناختی و شجاعت اخلاقی بر اثربخشی حسابرسان داخلی تاثیر مثبت دارد. نتیجه‌گیری: هیأت مدیره شرکت‌ها و قانونگذاران، به سرمایه روانشناختی و شجاعت اخلاقی حسابرسان داخلی به عنوان مهم‌ترین ابزار نظارتی و اعتماد سهام‌داران توجه بیشتری داشته باشند و جهت افزایش سطح سرمایه روانی و شجاعت اخلاقی اقدامات لازم را انجام دهند.