گونه‌شناسی سبک های مصرف انرژی در بین خانوارهای مشهد

نویسندگان

1 دانشگاه فرهنگیان کرمان

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22034/sls.2024.19347
چکیده

مصرف انرژی خانگی به عنوان یکی از عوامل آلودگی محیط‌زیست قلمداد می‌شود. البته مصرف انرژی در بین افراد به شیوه‌ها و سبک‌های گوناگونی است و این شیوه‌های مصرف متفاوت به عوامل مختلفی بستگی دارد. تاکنون تحقیقات فراوانی در زمینه مصرف انرژی صورت گرفته که عموما تحقیقات انجام شده در این حوزه از استراتژی‌های قیاسی و روش‌های کمی بهره برده‌اند این درحالیست که سبک‌های رفتار مصرف انرژی متنوع و در عین‌حال پیچیده می‌باشند بر این اساس تحقیق حاضر به منظور شناسایی معنای ذهنی افراد و دلایل ذهنی افراد برای در پیش‌گرفتن سبک‌های مختلف صرفه‌جویی و یا مصرف‌گرایی صورت‌گرفته است. هدف اساسی این تحقیق شناخت گونه‌های مختلف مصرف انرژی (گاز و برق) در بین خانوارهای مشهدی در سال 1398 می‌باشد. برای رسیدن به این هدف به روش کیفی و به شیوه مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 27 نفر از خانوار‌های ساکن مشهد اقدام گردید. نتایج نشان داد که افراد در یک طیف از گونه‌های مختلف صرفه‌جو تا گونه‌های مختلف مصرف‌گرا (براساس سه مولفه مقتصدانه، آگاهانه و عام‌گرایی) قرار دارند. از مجموع مصاحبه‌های صورت گرفته 4 نفر صرفه‌جوی متعهد، 4 نفر صرفه‌جوی منفعل، 8 نفر صرفه‌جوی ناگزیر، 2 نفر مصرف‌گرای مناسکی، 3 نفر مصرف‌گرای نامتوازن، 2 نفر مصرف‌گرای تقلیدی، 2 نفر مصرف‌گرای خاصگرایانه و 2 نفر مصرف‌گرای نمایشی بودند. دیگر نتایج نشان داد که سه مؤلفه آگاهی، عامگرایی و رفتار مقتصدانه باعث تنوع در رفتار مصرف انرژی افراد شده است.