تأثیر حسابداری مدنی بر ارتقاء پاسخگویی شرکت به ذینفعان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
3 گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
4 گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران
doi
10.71907/sebaa.2025.5101213723چکیده
هدف: امروزه حسابداری فراتر از وظایف قانونی، طبق نظریههایی همچون حسابداری اجتماعی، به عنوان یک فرآیند کنشگر در مقابل انتظارات مطرح در بسترهای اجتماعی و بازار سرمایه مسئولیت فراساختاری دارد و در تقابل با ایدئولوژیهایی همچون سرمایهداری، درصدد توسعه برابری و رعایت حقوق ذینفعان در هر سطح و جایگاهی میباشد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر طراحی مدل حسابداری مدنی به عنوان یک رویه حسابداری اجتماعی و بررسی تأثیر آن بر ارتقاء پاسخگویی شرکت به ذینفعان میباشد. روش: پژوهش حاضر از لحاظ شیوه اجرا کمّی است. دادههای جمعآوری شده با روش حداقل مربعات جزئی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. جامعه آماری پژوهش در قلمرو زمانی سال 1404 شامل کارشناسان، روسای حسابداری و مدیران مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار است که با استفاده از شیوه نمونهگیری کوکران تعداد 384 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه استاندارد است. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد الگوی 6 بُعدی حسابداری مدنی با ابعاد شناخت، مشارکت، سیستم اطلاعات، استراتژیها، مشروعیت و آیندهنگری بر پاسخگویی شرکتها به ذینفعان در ابعاد قانونی، حرفهای و فردی بهصورت مستقیم و مثبت تاثیرگذار خواهد بود. نتیجهگیری: محرک اولیه توسعه حسابداری مدنی در احیای حقوق ذینفعان، زیرساختهای سیستم اطلاعات حسابداری میباشد که به واحدهای حسابداری کمک میکند تا شناخت فراگیرتری از بازار و تغییرات آن در راستای نیاز ذینفعان داشته باشند. بر این اساس، پژوهش حاضر به عنوان اولین پژوهش در حوزه پیادهسازی حسابداری مدنی نشان داد، پاسخگویی شرکت به ذینفعان در سایه چنین الگویی ارتقاء خواهد یافت که حصول مشروعیت اجتماعی بازار سرمایه از مهمترین پیامدهای آن خواهد بود.