تبیین تاثیر هشداردهی حسابرسان بر کیفیت حسابرسی با نقش میانجی هوش هیجانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران
3 گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.71907/sebaa.2025.12141201112چکیده
هدف: کیفیت حسابرسی به توانایی حسابرسان مستقل در ارزیابی دقیق و بیطرفانه عملکرد مالی و کنترلی سازمانها وابسته است. هشداردهی حسابرسان که شامل شناسایی و افشای ضعفهای کنترلی و خطرات بالقوه است، تأثیر چشمگیری بر کیفیت حسابرسی دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر هشداردهی حسابرسان مستقل بر کیفیت حسابرسی و با در نظر گرفتن نقش میانجی هوش هیجانی انجام شده است. روش: این پژوهش کاربردی و کمّی است. دادهها از طریق توزیع پرسشنامه در میان ۱۳۰ حسابرس فعال در مؤسسات حسابرسی تهران (از جامعه ۲۰۰ نفری) جمعآوری شد. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان تعیین گردیده و دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار SMART PLS تحلیل شدند. یافتهها: هشداردهی حسابرسان مستقل تأثیر مثبت و معناداری بر کیفیت حسابرسی دارد (ضریب مسیر:0.472). تاثیر هشداردهی حسابرسان بر هوش هیجانی نیز با ضریب مسیر 0.996 مثبت و معنادار است. هوش هیجانی بهطور مستقیم کیفیت حسابرسی را بهبود میبخشد (ضریب مسیر برابر است با 0.525). نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که هوش هیجانی در رابطه بین هشداردهی حسابرسان و کیفیت حسابرسی، نقش میانجی ایفا میکند. در ابعاد هشداردهی عامل «حرفه حسابرسی» با وزن ۰.۹۹۵ بیشترین اهمیت و عوامل مربوط به «ذینفعان» با وزن ۰.۹۸۸ کمترین اهمیت را نشان دادند. در ابعاد کیفیت حسابرسی عامل «کیفیت حرفهای» با وزن ۰.۹۹۴ به عنوان مهمترین عوامل، «مدیریت و رهبری» و «ارزش مشتری» با وزن ۰.۹۹۰ کم اثرترین عوامل بودند. در مولفههای هوش هیجانی «خودتنظیمی» و «خودآگاهی» با وزن ۰.۹۹۵ بالاترین اهمیت، و «مهارت اجتماعی» با وزن ۰.۹۹۱ کمترین سطح اهمیت را نشان دادند. نتیجهگیری: توجه به ظرفیت هشداردهی حسابرسان، همراه با تقویت مهارتهای هوش هیجانی آنان، نقش مهمی در ارتقای کیفیت حسابرسی دارد. از اینرو، آموزش و توسعه هوش هیجانی در حسابرسان و فراهمسازی بسترهای سازمانی برای بیان مؤثر هشدارها، میتواند راهبردی مؤثر در بهبود عملکرد حسابرسی باشد.