اختلالات رفتاری، اختلالات عاطفی فصلی و کیفیت حسابرسی

نویسندگان

1 استاد، گروه حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استاد، گروه حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحدكرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
10.71907/sebaa.2026.7151220390
چکیده

هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر اختلالات رفتاری و اختلالات عاطفی فصلی بر کیفیت حسابرسی است. از آنجا که حسابرسی حرفه‌ای متکی بر تمرکز، قضاوت درست و ارتباط مؤثر است، بروز اختلالات روانی می‌تواند این توانمندی‌ها را کاهش داده و کیفیت حسابرسی را تحت تأثیر قرار دهد. روش: برای انجام پژوهش، 178 پرسشنامه در میان حسابرسان شاغل در مؤسسه‌های حسابرسی توزیع و جمع‌آوری شد و داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید، تا نوع و شدت اثرگذاری اختلالات بر کیفیت حسابرسی تعیین شود. یافته‌ها: نتایج نشان داد تمامی اختلالات رفتاری مورد بررسی دارای اثر منفی و معنادار بر کیفیت حسابرسی هستند. اختلال کمبود توجه و اضطراب، بیشترین تأثیر را بر کاهش توان تمرکز، واکنش سریع در شرایط بحرانی و دقت در ارزیابی شواهد حسابرسی داشتند. در مقابل، رفتارهای ضداجتماعی و ناسازگاری اجتماعی بیشتر موجب ایجاد تعارض در تعاملات تیمی، کاهش هماهنگی بین اعضاء و کُند شدن روند رسیدگی به پرونده‌های حسابرسی شدند. همچنین اختلالات عاطفی فصلی، به‌ویژه در دوره‌های کاهش نور و انرژی روانی، باعث افت انگیزه کاری، کاهش پشتکار در پیگیری موارد مبهم و افزایش خطاهای ناشی از خستگی ذهنی گردیدند. نتیجه‌گیری: براساس نتایج، سلامت روان نه‌تنها یک موضوع فردی، بلکه یک مؤلفه کلیدی در تضمین کیفیت حرفه‌ای حسابرسی است. بنابراین، مؤسسات حسابرسی باید نگاه پیشگیرانه و حمایتی به این موضوع داشته باشند و اقداماتی مانند طراحی پروتکل‌های ارزیابی روان‌شناختی در زمان استخدام و ارتقای شغلی، ایجاد واحدهای مشاوره محرمانه، برگزاری دوره‌های مدیریت استرس و حتی تنظیم ساعات کاری انعطاف‌پذیر در دوره‌های حساس فصلی را اجرا کنند. اجرای چنین سیاست‌هایی می‌تواند ضمن حفظ بهره‌وری و دقت حسابرسان، موجب کاهش خطاها، افزایش پایداری نیروی انسانی و در نهایت تقویت اعتماد عمومی به گزارش‌های مالی شود.