بررسی طرح وارههای تصوری موجود در ضرب المثل های گویش ترکی قشقایی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبانشناسی رایانهای، مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فنآوری، شیراز
2 دانش آموختهی کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، شیراز
doi
10.30465/ls.2021.6343چکیده
پژوهش حاضر بر آن است تا استعارههای متداول در ضربالمثل های گویش ترکی قشقایی را در چارچوب معنیشناسی شناختی و بر اساس الگوی طرحواره های تصوری ایوانز و گرین (2006) مورد بررسی قرار دهد تا شیوۀ مفهومسازی گویشوران را از تجارب گوناگون در گذر زمان بیان نماید. طرحواره های تصوری زمینه ساز ارتباط میان تجارب فیزیکی انسان و حوزه های شناختی به مراتب پیچیده تر همانند زبان هستند. روش انجام این پژوهش بهصورت توصیفی- استقرایی بوده و گردآوری دادهها بهصورت کتابخانهای و میدانی صورت پذیرفته است. از میان 800 ضرب المثل گردآوری شده تعداد 276 مورد دارای طرح وارۀ تصوری مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافتههای پژوهش نشان داد که انواع کلی طرحوارههای تصوری ایوانز و گرین (2006) از جمله طرحوارههای فضا، مهارشدگی، جابهجایی (حرکت)، نیرو، توازن، همسانی و موجودیت در ضربالمثلهای گویش ترکی قشقایی یافت میشود. طرحوارۀ مهارشدگی و پس از آن طرحوارۀ حرکتی، بیشترین میزان کاربرد و طرحوارۀ تعادلی، کمترین میزان کاربرد را در میان ضربالمثلهای گویش ترکی قشقایی دارد.