فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: آلودگی به انگل‌های خارجی در سگ‌سانان، علاوه بر ایجاد آسیب‌های مستقیم پوستی و فیزیولوژیک، به دلیل نقش آن‌ها به‌عنوان ناقلین بیماری‌های خطرناک و پتانسیل انتقال به انسان، از اهمیت بهداشتی ویژه‌ای برخوردار است. با توجه به کمبود اطلاعات در منطقه شمال شرق کشور، این مطالعه با هدف تعیین میزان شیوع و شناسایی گونه‌های انگل‌های خارجی در سگ‌های شهرستان بجنورد انجام شد. روش کار: در این مطالعه توصیفی- مقطعی، تعداد ۱۸۰ قلاده سگ (شامل سگ‌های خانگی، گله/ نگهبان و پناهگاهی) از شهریور تا بهمن ماه ۱۴۰۴ در شهرستان بجنورد مورد معاینه قرار گرفتند. نمونه‌های انگل جمع‌آوری شده، با استفاده از کلیدهای تشخیص معتبر شناسایی شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون آماری کای‌دو و نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج: از مجموع ۱۸۰ سگ موردبررسی، ۳۸ قلاده (1/21 ٪) به حداقل یک نوع انگل خارجی آلوده بودند. انگل‌های شناسایی شده شامل کتنوسفالیدس کنیس ، ریپی­سفالوس سانگوینوس ، سارکوپتس اسکابئی ، همافیزالیس پونکتاتا ، اتودکس سینوتیس و دمودکس کنیس بودند. نتایج نشان داد که شیوع آلودگی در سگ‌های دارای سبک زندگی آزاد/ پناهگاهی و نژادهای بومی/ دورگه به‌طور معنی‌داری بیشتر از سگ‌های خانگی و نژاد خالص است (05/0>p) همچنین پیک آلودگی در فصل تابستان مشاهده گردید، اما ارتباط معنی‌داری بین آلودگی با جنسیت، سن و رنگ پوشش حیوان یافت نشد. نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر شیوع متوسط انگل‌های خارجی در منطقه بجنورد است. بااین‌حال، حضور گونه‌های دارای اهمیت زئونوتیک بالا، هشداری برای بهداشت عمومی منطقه محسوب می‌شود. لذا اعمال مدیریت بهداشتی دقیق‌تر در پناهگاه‌ها و درمان‌های پیشگیرانه فصلی ضروری به نظر می‌رسد.