فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: کنه‌های سخت از مهم‌ترین انگل‌های خارجی اسب محسوب می‌شوند که علاوه بر آسیب مستقیم، ناقل بیماری‌های مهمی نظیر پیروپلاسموز و آناپلاسموز هستند. این مطالعه با هدف تعیین فراوانی آلودگی به کنه‌های سخت در اسب‌های جنوب استان آذربایجان غربی انجام شد. روش کار: در این مطالعه مقطعی، از خرداد تا دی ماه 1404، اسب‌های نگهداری شده در مناطق روستایی و باشگاه‌های سوارکاری جنوب استان آذربایجان غربی مورد بررسی قرار گرفتند. کنه‌های جداسازی شده از نواحی مختلف بدن جمع‌آوری و تا سطح جنس شناسایی شدند. ارتباط میان آلودگی و متغیرهای جنسیت، سن، منطقه جغرافیایی، و نوع نگهداری با آزمون‌های مجذور کای ارزیابی گردید. نتایج: درمجموع 179 کنه متعلق به چهار جنس جداسازی شد. فراوان‌ترین جنس، Hyalomma با 4/57 درصد بود و پس از آن Rhipicephalus با 2/26 درصد، Dermacentor با 8/9 درصد، و Haemaphysalis با 6/6 درصد قرار داشتند. بیشترین آلودگی در نواحی اطراف دم (8/30 درصد) و کشاله ران (1/23 درصد) مشاهده شد. اوج فعالیت فصلی در تیرماه و تابستان (01/62 درصد کنه‌ها) ثبت گردید. جنسیت و موقعیت جغرافیایی تأثیر معنی‌داری بر آلودگی نداشتند، اما سن و نوع نگهداری (روستایی: 2/20 درصد در مقابل باشگاه: 4/8 درصد) به‌طور معنی‌داری با فراوانی آلودگی مرتبط بودند. نتیجه‌گیری: جنس Hyalomma به‌عنوان غالب‌ترین جنس کنه در منطقه شناسایی شد. نوع سیستم نگهداری و سن اسب مهم‌ترین عوامل خطر آلودگی بودند. اجرای برنامه‌های کنه زدایی در اواخر بهار با تمرکز بر اسب‌های مسن‌تر و سیستم‌های روستایی توصیه می‌شود.