تأثیر مورفومتری، ویسکوزیته و آبکی‌شدن منی بر کیفیت اسپرم منجمد قوچ قزل

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی دام، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.30495/jvcp.2021.1923863.1302
چکیده

توانایی اسپرم در حرکت و رسیدن به اووسیت جهت انجام لقاح و باروری به عوامل مختلفی از جمله مورفومتری، آبکی شدن و ویسکوزیته‌ منی بستگی دارد. مطالعهء حاضر به منظور ارزیابی تأثیر مورفومتری، ویسکوزیته و آبکی‌شدن مایع منی بر کیفیت اسپرم منجمد قوچ قزل انجام گرفت. جمع آوری منی یکبار در هفته به مدت 3 هفته از 5 رأس قوچ قزل صورت گرفت. ارزیابی های اولیه شامل تحرک کل و پیشرونده، درصد زنده‌مانی، درصد اسپرم‌های غیرطبیعی، غلظت، ویسکوزیته، مورفومتری و آبکی‌شدن بود. نمونه‌های با غلظت بالای 5/2 میلیارد اسپرم و حرکت پیشروندهء بالای 70 درصد برای رقیق‌سازی مورد استفاده قرار گرفتند. بعد از رقیق سازی، نمونه‌ها در داخل پایت‌های 25/0 میلی لیتری کشیده شده و در یخچال به مدت 2-5/1 ساعت جهت سردسازی تا دمای 5 درجهء سلسیوس قرار گرفتند. سپس به مدت 10-8 دقیقه در 5-4 سانتی متری بالای سطح نیتروژن مایع در بخار ازت قرار گرفتند و در نهایت داخل نیتروژن مایع غوطه ور شدند. یخ‌گشایی نمونه‌ها در روزهای صفر، 20، 40 و 60 دوره نگه داری، انجام شد. نتایج نشان داد که صفات مربوط به تحرک و زنده‌مانی اسپرم ها با گذشت زمان کاهش معنی‌داری داشتند (05/0>p). بین طول قطره و یکپارچگی غشای پلاسمایی منی هم رابطهء منفی و معنی‌دار وجود داشت (05/0>p). همچنین بین طول رشتهء منی و تحرک کل، همبستگی مثبت و معنی‌دار، ولی بین آبکی‌شدن با تحرک کل، حرکت پیشرونده، زنده‌مانی و یکپارچگی آکروزوم، همبستگی منفی و معنی‌دار مشاهده گردید (01/0>p). بین طول دم و طول کل اسپرم با یکپارچگی غشای پلاسمایی نیز رابطهء منفی و معنی‌دار مشاهده شد (01/0>p). یافته های تحقیق حاضر مشخص کرد که هرچه زمان آبکی‌شدن مایع منی، طول دم و طول کل اسپرماتوزئید کوتاه‌تر باشد، صفات کیفی آن در فرایند انجماد بهتر حفظ خواهد شد.