بررسی ارتباط فرسودگی شغلی و جو ایمنی و رابطه آنها با بروز حوادث ناشی از کار در یکی از بنادر ایران

نویسندگان

1 مربی، کارشناس ارشد ارگونومی، گروه ارگونومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم

2 استادیار، دکترای بهداشت حرفه ای، مرکز تحقیقات سلامت کار، دانشگاه علوم پزشکی قم

doi
چکیده

زمینه و هدف:بروز حوادث شغلی در بنادر به ­دلیل جابجایی عظیم کالاها و تردد وسایل حمل بار امری محتمل و البته قابل پیشگیری است. تحقیقات علمی رابطه مستقیم بین فاکتورهای شخصیتی، روانی و ادراکات ایمنی افراد با بروز حوادث در صنایع و سازمان­ها را گزارش کرده­اند. این تحقیق با هدف توسعه شناسایی متغیرهای مدیریتی و روانی- اجتماعی مؤثر بر بروز حوادث در یکی از بنادر کشور و در سال 1393 اجرا شده است. مواد و روش­ها: این مطالعه مقطعی و توصیفی- تحلیلی، کلیه پرسنل عملیاتی (60 نفر) شاغل در یک شرکت مستقر در بنادر جنوب کشور­ را در برداشته است. داده­های مورد نیاز به­ کمک پرسش­نامه دموگرافیک، پرسش­نامه­های جو ایمنی وینودکومار و فرسودگی شغلی مازلاچ جمع­آوری شد. تحلیل­های آماری شامل تی­تست، همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس با استفاده از نسخه 20 نرم­افزار SPSS و در سطح معنی­داری 05/0 صورت پذیرفت. یافته­ها: میانگین و انحراف معیار سن افراد مورد مطالعه71/5±58/31 و سابقه کارشان 78/4 ± 75/7 سال بود. نمره فرسودگی و جو ایمنی به­ترتیب 9/8±17/76 و 07/23±7/188 حاصل آمد. نتایج حاکی از وجود ارتباط معنی­دار آماری(p<0.05) میان نمره کل فرسودگی شغلی و جو ایمنی بود (44/0-r=). همچنین، ارتباط بین جو ایمنی، فرسودگی شغلی و مؤلفه­های هر یک با تعداد حوادث رخ داده برای کارکنان مورد مطالعه، معنی­دار بوده است (p<0.05). نتیجه­گیری: با توجه به وجود رابطه بین فرسودگی شغلی، جو ایمنی و حوادث، استفاده از راه­کارهای طراحی مجدد سخت­افزاری و نرم­افزاری شغلی برای مدیریت فرسودگی و استفاده از رهیافت تلفیقی ماکروارگونومی و جو ایمنی در چهارچوب تئوری سیستم­های اجتماعی- فنی برای بهبود جو ایمنی به منظور مدیریت شرایط کاری و کاهش میزان حوادث شغلی توصیه می­گردد.