بررسی هیستوپاتولوژیکی بافت¬های کلیه و قلب موش¬های صحرایی نر و ارزیابی آپوپتوزیس¬ در سلول¬های میوکارد متعاقب¬ ایسکمی– بازخونرسانی کلیوی وابسته به زمان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 دانش¬آموخته دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
10.71499/jvcp.202.1118584
چکیده

آسیب ایسکمی- بازخونرسانی ( Ischemia-Reperfusion; I/R ) کلیه یکی از مهم ‌ ترین عوامل نارسایی حاد کلیوی و متعاقب آن آسیب به اندام‌های ‌ دیگر همچون قلب به شمار می ‌ رود. هدف از انجام مطالعه حاضر، بررسی وقوع آسیب و آپوپتوزیس در سلول­های بافت قلب متعاقب آسیب ایسکمی – بازخونرسانی کلیوی وابسته به زمان در موش صحرایی بود. بدین منظور 32 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به طور تصادفی به 4 گروه مساوی تقسیم شدند. در گروه اول ( Sham ) فقط محل جراحی باز و بسته شد. در گروه دوم (30- I/R ) پس از القاء ایسکمی کلیوی 30 دقیقه بعد، در گروه سوم (45- I/R ) 45 دقیقه بعد و در گروه چهارم (60- I/R ) 60 دقیقه بعد، عمل بازخونرسانی انجام شدند. پس از 24 ساعت همه ‌‌ حیوانات آسان­کشی شده و از بافت کلیه و قلب آن­ها جهت انجام مطالعات ریزبینی، نمونه‌برداری ‌ شد. واکاوی آماري داده ‌ ها توسط آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه ( ANOVA ) و پس­آزمون توكي ( Tukey ) انجام و مقادیر 05/0 p < ­، معني ‌ دار تلقی شد. یافته ‌ های ‌ هیستوپاتولوژی، آسیب در بافت کلیه متعاقب I/R را به­شکل تغییرات دژنراتیو و نکروز توبول­های پروگزیمال و دیستال، آسیب­های گلومرولی و بافت بینابینی به صورت وابسته به زمان نشان داد. همچنین I/R منجر به آسیب در بافت قلب حیوانات همه گروه­ها شامل تغییرات دژنراتیو، نکروز و آپوپتوزیس کاردیومیوسیت‌ها شد، اما شدت آسیب بافتی و آپوپتوز کاردیومیوسیت­ها در موش­های گروه 60- I/R ‌ به طور معنی ‌ داری ‌ بیشتر از سایر گروه ‌ ها بود (05/0 p < ). نتایج مطالعه حاضر نشان داد که با کاهش مدت زمان ایسکمی در کلیه، آسیب خود بافت کلیه، بافت قلب و آپوپتوزیس کاردیومیوسیت­ها­ کمتر خواهد بود.