بررسی تغییرات هورمونی، بیومتری و بافت¬شناسی بیضهء قوچ متعاقب عمل پیوند آلوگرافت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم دامی، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

5 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.71499/jvcp.2025.3101440
چکیده

سلول­های بنیادی، سلول­های غیرتمایزیافته­ای با قابلیت تبدیل به تمام سلول­های تخصص­یافته هستند که وجود آن­ها برای حیات فرد ضروری است. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی هورمونی، بیومتری و بافت­شناسی بیضه بعد از پیوند آلوگرافت در قوچ بود. بدین منظور در مجموع از تعداد 20 رأس بره ء نر نژاد قزل به عنوان دهنده و گیرنده سلول و همچنین برای تایید تاثیر تاموکسیفن و شاهد استفاده شد. آزواسپرمی در هر دو بیضه بره­های گیرنده ایجاد شده و سلول‌های بنیادی از بافت چربی بره­های دهنده استخراج و کشت داده شد. انتقال سلول‌ها در هر دو بیضه صورت گرفت. محیط اسکروتوم و ابعاد بیضه در مراحل قبل و بعد از آزواسپرمی و بعد از پیوند اندازه­گیری شد. خون‌گیری از گوسفندان هم در 3 مرحله انجام شد. 49 روز بعد از پیوند، یکی از بیضه‌­های گوسفندان برداشت شده و به آزمایشگاه بافت­شناسی منتقل گردید. بالاترین و پایین­ترین اندازه محیط اسکروتوم به ترتیب مربوط به گروه کنترل در 9 ماهگی (32/35 سانتی­متر) و گروه تیمار در 7 ماهگی بود که تفاوت آماری معنی­دار داشتند (05/0> p ). اثر اعمال فاکتور، زمان نمونه‌برداری و اثر متقابل تیمار و زمان، بر تمامی صفات مورد مطالعه نیز معنی­دار بود (05/0> p ). همچنین القای آزواسپرمی با استفاده از تاموکسیفن منجر به تخریب شدید بافت پوششی زایا در لوله­های اسپرم­ساز شد. چون پیوند سلول‌های بنیادی منجر به القای موفقیت‌آمیز اسپرم‌زایی در لوله‌های اسپرم‌ساز گوسفندان آزواسپرم شد، لذا، می­توان از عمل فوق برای انتقال سلول­های بنیادی از دام برتر به عنوان پایه دهنده به جهت تولید اسپرم فعال در حیوان دیگری از همان گونه استفاده کرد.