بررسی تطبیقی حق و تکلیف از دیدگاه شیخ فضلالله نوری و علامه نائینی
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد، واحد ایلام، گروه علوم سیاسی، ایران، ایلام
2 دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، گروه علوم سیاسی، ایران، تهران
doi
چکیده
برای گذار از جامعهای که دچار بحران شده است صاحبنظران آن جامعه باید مبانی لازم برای تحول و توسعه را ترسیم و ابلاغ نمایند. یکی از پایههای توسعه نیز تشخیص و تمیز حق و تکلیف در جامعه است که عمدتاً مورد غفلت واقع میشود. در این مقاله به مقایسه مبانی حق و تکلیف از دیدگاه شیخ فضلالله نوری و علامه نایینی پرداخته شده است؛ حق و تکلیف حاکم نسبت به مردم و حق و تکلیف مردم نسبت به حاکم. هدف از این مقایسه، انطباق دیدگاه دو عالم بزرگ عصر مشروطیت، دربارة ویژگیهای جامعة در حال گذار از بحران است. به عبارتی دیگر، کدام دیدگاه برای گذار از بحران به توسعهیافتگی منجر میشود: جامعهای که بر طبق اصول فکری شیخ فضلالله بنا شود یا جامعهای که بر اساس طرز تفکر میرزای نایینی استقرار یابد؟ روش تحقیق تطبیقی- تحلیلی است. بدین صورت که ابتدا حق و تکلیف مردم و حاکم نسبت به هم، از دیدگاه دو شخصیت مورد بحث، از بطن متون مرجع تحلیل شده، سپس مقایسه صورت گرفته است. نتیجة بدست آمده این است که اگر جامعهای طبق نظرات علامه نایینی اداره شود متوازن و جامعهای که مطابق آرای شیخ فضلالله بر پا شود، نامتوازن و توسعه نیافته است.
