فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: اسپیروکتوزیس روده‌ای، یک بیماری باکتریایی پیچیده حاد است که عامل ایجادکننده آن باکتری اسپیروکت، به خانواده‌‌ ء براکیس‌پیراسه، جنس براکیس‌پیرا تعلق دار د. گونه‌های براکیس‌پیرا باکتری‌های مارپیچ، بی‌هوازی، گرم منفی هستند که بدلیل وجود تاژک­های پری­پلاسمیک متعدد، دارای تحرک مارپیچی می‌باشند. این عامل عفونت با میکروسکوپ فاز کنتراست به خوبی قابل مشاهده است. گونه‌های مختلف این باکتری، از خوک‌ها، سگ‌ها، خوکچه هندی، پرندگان و جوندگان وحشی جدا شده ‌ اند. آلودگی اسپیروکتوزیس می‌تواند از طریق گوشت آلوده به انسان نیز منتقل شود. سه گونه‌ مهم از این باکتری، براکیس­پیرا اینترمدیا ، براکیس­پیرا پیلوسیکولی ، براکیس­پیرا الوینی­پولی می‌باشند که در سکوم تکثیر یافته و مستقر می‌شوند. کلونیزاسیون باکتری در روده‌های کور، از مهم‌ترین خصوصیات فرم گوارشی بیماری است. مرغ‌های تخم‌گذار و مادر عفونت را به­صورت تاخیر رشد، کاهش تخم‌گذاری و اسهال مزمن نشان می‌دهند. علاوه بر ایجاد تظاهرات بالینی، جنس براکیس­پیرا با افزایش ضریب تبدیل غذایی بر عملکرد گله تاثیر سوء می‌گذارد.  بیماری حاصل از اسپیروکت در پرندگان به­صورت علائم گوارشی، تنفسی و سیستمیک دیده می‌شود. پرندگان زینتی، از جمله میزبان‌های این باکتری هستند. با توجه به بیماری­زایی عامل عفونت، باکتری را می­توان از هر دو مسیر گوارشی و تنفسی جداسازی و شناسایی کرد. رعایت امنیت‌زیستی مناسب از مهم‌ترین عوامل جلوگیری از شیوع این عفونت است. هدف از انجام مطالعه‌ حاضر شناسایی باکتری اسپیروکت با استفاده از رنگ‌آمیزی گیمسا و آزمون مولکولی PCR ( polymerase chain reaction ) در پرندگان زینتی شهرستان رشت بود. مواد و روش کار: برای انجام این مطالعه‌ توصیفی - مقطعی در نیمه‌ی دوم سال 1402، تعداد 60 سواب نایی و 60 سواب گوارشی از ۶۰ پرنده زینتی با حداقل سن 6 ماه اخذ گردید. نمونه‌ها در بافر PBS به آزمایشگاه منتقل شد. بر روی نمونه­ها رنگ‌آمیزی گیمسا انجام گرفت.  به منظور استخراج DNA از روش لیز حرارتی در دمای 100 درجه سلسیوس (15 دقیقه) ، شوک دمایی 20- درجه سلسیوس (ده دقیقه) و سانتریفیوژ سوپرناتانت به­دست آمده با شتاب 12000 دور در دقیقه استفاده گردید.  آزمون مولکولی PCR با استفاده از پرایمرهای اختصاصی جنس اسپیروکت ( F: 5'- ATAACCCATGGAAACATGGAC-3', R: 5' - TCCATTGTGGAAGATTCTCAG-3' ) از نظر تکثیر قطعه 230 جفت بازی بر مبنای ژن 16SrDNA انجام گرفت. برنامه دمایی PCR جهت تکثیر قطعه هدف 16 S rDNA واسرشت اولیه در 95 درجه سلسیوس به مدت 10 دقیقه، 40 چرخه شامل دناتوراسیون 95 درجه سلسیوس به مدت 30 ثانیه،  اتصال پرایمر 55 درجه سلسیوس به مدت 25 ثانیه، تکثیر در 72 درجه سلسیوس به مدت 30 ثانیه و در نهایت تکثیر نهایی با دمای 72 درجه سلسیوس به مدت 10 دقیقه انجام گردید. یافته‌ها: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد تعداد 10 نمونه در رنگ‌آمیری گیمسا مثبت ارزیابی شدند. از این تعداد 7 نمونه مربوط به نمونه‌های تنفسی (67/11 درصد) و 3 نمونه مربوط به نمونه های گوارشی (5 درصد) بودند. همچنین مشاهده‌ باند 230 جفت بازی، پس از الکتروفورز ژل آگارز 2 درصد، تعداد 24 نمونه در آزمون PC R را مثبت نشان داد که از این تعداد 13 مورد مربوط به نمونه‌های گوارشی (67/21 درصد) و 11 مورد مربوط به نمونه‌های نایی (33/18 درصد) بود. از میان گونه‌های نمونه­برداری شده، بیشترین عفونت در گونه‌ عروس هلندی ( Cockatiel ) مشاهده شد. طوطی گرینچیک و مرغ عشق به ترتیب بعد از گونه‌ی عروس هلندی در رده‌های بعدی آلودگی قرار گرفتند. نتیجه­گیری: مطالعات انجام­شده پیرامون براکیس‌پیرا، وجود اسپیروکت را در مرغ‌های تخم‌گذار، بوقلمون‌ها و شترمرغ نشان داده­اند. ولی مطالعه‌ای که وجود این باکتری را در پرندگان زینتی بررسی کرده­باشد، در دست نیست. مطالعه‌ حاضر، اولین گزارش آلودگی اسپیروکت در پرندگان زینتی در جهان است. این مطالعه علاوه بر این­که وجود عفونت اسپیروکتی در پرندگان زینتی شهرستان رشت را برای اولین بار در ایران به اثبات می‌رساند، دقت و حساسیت بالای آزمون مولکولی PCR در تشخیص  بیماری را نشان داد. به­طور کلی نتایج این تحقیق می‌تواند به­عنوان یک رهیافت و کار اپیدمیولوژیک در منطقه، برای عفونت‌های تنفسی و گوارشی در پرندگان زینتی مد نظر قرار بگیرد.