تأثیر اسانس گیاهان پونه (Mentha pulegium) و بومادران (Achillea millefolium) بر مقادیرکلسیم، فسفر، منیزیم و هورمون‌های تیروئیدی در سرم مرغ‌های تخم¬گذار تجاری

نویسندگان

1 استاديار گروه علوم درمانگاهي، دانشكده دامپزشکی، دانشگاه تبريز، ایران.

2 استاديار گروه علوم دامی، دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي اهر، دانشگاه تبريز، ایران.

3 دانشيار گروه علوم دامی، دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي اهر، دانشگاه تبريز، ایران.

doi
10.71499/jvcp.2026.1202523
چکیده

با توجه به خواص ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی اسانس‌های گیاهی، استفاده از آن‌ها به عنوان جایگزین طبیعی افزودنی‌های مصنوعی در صنعت طیور حائز اهمیت است. اسانس بومادران ( Achillea millefolium ) به دلیل پتانسیل بهبود سلامت و عملکرد طیور از طریق تقویت عملکرد سیستم ایمنی و کارایی متابولیک آن شناخته می‌شود و اسانس پونه ( Mentha pulegium ) هم به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی قوی و محافظ کبدی، مورد توجه است. لذا مطالعه حاضر به بررسی اثرات اسانس‌ گیاهان پونه و بومادران در مزارع طیور تخم­گذار تجاری با تمرکز بر تأثیر آن­ها بر مقادیر سرمی کلسیم، فسفر، منیزیم و هورمون‌های تیروئیدی پرداخته­است. بدین منظور از هر کدام از اسانس‌ها، غلظت‌های 50، 100 و 150 میلی‌گرم در کیلوگرم خوراک مرغ‌های تخم­گذار (گرم در تن دان) همراه با دو گروه کنترل مثبت و کنترل منفی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که اسانس بومادران در تمامی غلظت‌ها باعث افزایش سطح کلسیم نسبت به گروه کنترل گردید. همچنین در غلظت mg/kg 50 باعث افزایش سطح فسفر نسبت به گروه شاهد شد. اسانس پونه در غظت‌های 100 و 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم خوراک باعث افزایش سطح کلسیم و فسفر نسبت به گروه شاهد شد (05/0> p ). اما تغییرات در مقادیر سرمی منیزیم معنی‌دار نبود (05/0< p ). همچنین، تأثیر اسانس‌های مذکور بر تغییر مقادیر سرمی هورمون‌های تیروئیدی ( T3 و T4 ) غیرمعنی‌دار بود (05/0< p ). یافته‌های مطالعه حاضر نشان داد که اسانس‌ گیاهان بومادران و پونه می‌توانند به‌عنوان مکمل‌های طبیعی مؤثر در طیور تخم­گذار تجاری عمل کنند و بهره‌وری و رفاه حیوانات را افزایش دهند.