مدلیابی روابط میان عوامل اجتماعی–فرهنگی و ابعاد هویت اجتماعی جوانان شهر اشنویه
نویسندگان
1 دانش آموخته ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران
doi
10.71854/soc.2025-1220088چکیده
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر عوامل اجتماعی-فرهنگی شامل سرمایه فرهنگی، مصرف رسانهای، جلب توجه و پایگاه اقتصادی-اجتماعی بر هویت اجتماعی جوانان شهر اشنویه انجام شده است. چارچوب نظری تحقیق از آراء گیدنز، بوردیو، گربنر، گافمن، جنکینز و تاجفل اقتباس شده و تلفیقی از رویکردهای جامعهشناسی فرهنگی، روانشناسی اجتماعی و مطالعات رسانهای در آن به کار رفته است. روش تحقیق، پیمایشی (کمی) بوده و دادهها با استفاده از پرسشنامه جمعآوری شدهاند. جامعه آماری شامل کلیه جوانان ۱5 تا 29 سال ساکن شهر اشنویه و حجم نمونه ۳۷۵ نفر انتخاب شده با روش نمونهگیری طبقهای چندمرحلهای است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از مدل معادلات ساختاری و ضریب همبستگی استفاده شده است. یافتهها نشان داد سرمایه فرهنگی، مصرف رسانهای، جلب توجه و پایگاه اقتصادی-اجتماعی به ترتیب ۳۶، ۳۲، ۴۰ و ۴۱ درصد از واریانس هویت اجتماعی جوانان را تبیین میکنند و هر چهار متغیر در سطح اطمینان ۹۹ درصد تأثیر مثبت و معنادار بر ابعاد هویت اجتماعی (جنسیتی، قومی، ملی و دینی) دارند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که هویت اجتماعی جوانان در شهر اشنویه تحت تأثیر ترکیب پیچیدهای از سرمایه فرهنگی، الگوهای مصرف رسانهای، میزان جلب توجه و شرایط اقتصادی-اجتماعی قرار دارد و این عوامل با تعامل با یکدیگر میتوانند فرآیند شکلگیری هویت را تقویت یا تعدیل کنند. پژوهش حاضر با تمرکز بر مناطق مرزی و چندقومیتی و تحلیل همزمان چند عامل اجتماعی-فرهنگی، شکاف موجود در مطالعات پیشین را پر میکند و میتواند راهنمای برنامهریزی فرهنگی و اجتماعی برای تقویت هویت اجتماعی جوانان باشد .
